Πότε ο Όζος είναι Κακοήθης;

Το πότε ο όζος είναι κακοήθης αναμφίβολα απασχολεί το σύνολο των ασθενών με όζους στο θυρεοειδή αδένα, ειδικότερα δε τους ασθενείς στους οποίους ο όζος ανακαλύπτεται για πρώτη φορά στα πλαίσια μίας απεικονιστικής εξέτασης.

Τι είναι οι Όζοι Θυρεοειδούς;

Οι όζοι θυρεοειδούς αποτελούν εντοπισμένες διογκώσεις του θυρεοειδούς αδένα, οι οποίοι συναντώνται έως και στο 50% του συνόλου των ενηλίκων ανθρώπων.

Όπως έχει επιστημονικά αποδειχθεί, οι όζοι θυρεοειδούς είναι στην πλειοψηφία τους καλοήθεις, με ένα μικρό ποσοστό τους να αφορά σε κακοήθεις όζους θυρεοειδούς.

Κακοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Ποια Συμπτώματα προκαλεί;

Ουσιαστικά, κάποιος κακοήθης όζος θυρεοειδούς δεν προκαλεί συνήθως ιδιαίτερα συμπτώματα, με αποτέλεσμα η παρουσία του να γίνεται αντιληπτή στα πλαίσια κάποιας απεικονιστικής εξέτασης του τραχήλου, με την πλέον συνηθισμένη εξέταση να είναι το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς και τραχήλου, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις κάποιος κακοήθης όζος θυρεοειδούς μπορεί να αποκαλυφθεί και κατά τη διενέργεια υπερηχογραφήματος – triplex των καρωτίδων αρτηριών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, κάποιος κακοήθης όζος θυρεοειδούς ενδέχεται να προκαλεί συγκεκριμένα συμπτώματα, στα οποία περιλαμβάνονται:

• Η παρουσία ενός σκληρού και σχετικά αμετακίνητου μορφώματος στην πρόσθια επιφάνεια του τραχήλου
• Το βράγχος (βραχνάδα) της φωνής, εξαιτίας της πίεσης ή της διήθησης του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου
• Η δυσφαγία (δυσκολία στην δίοδο της τροφής δια του οισοφάγου), εξαιτίας της πίεσης που ασκεί ο όζος στην τραχηλική μοίρα του οισοφάγου.

Πότε ο Όζος είναι Κακοήθης;

Αναμφίβολα, ο όζος θυρεοειδούς είναι κακοήθης όταν στο εσωτερικό του υποκρύπτεται κάποιος καρκίνος θυρεοειδούς.

Συνεπώς, για να χαρακτηρισθεί με απόλυτη βεβαιότητα κάποιος όζος θυρεοειδούς ως κακοήθης θα πρέπει να έχει προηγηθεί η παρακέντηση του όζου και η επακόλουθη κυτταρολογική εξέταση του υλικού της παρακέντησης, με το αποτέλεσμα της κυτταρολογικής εξέτασης να ταξινομείται σύμφωνα με το διεθνώς καθιερωμένο σύστημα Bethesda.

Σύμφωνα, λοιπόν, με το σύστημα Bethesda, ο όζος είναι κακοήθης όταν το αποτέλεσμα της κυτταρολογικής εξέτασης εμπίπτει στη διαγνωστική κατηγορία 6 (όζος Bethesda VI), σύμφωνα με την οποία ο όζος είναι σχεδόν απόλυτα βέβαιο (97 – 100% πιθανότητα) πως είναι κακοήθης, δηλαδή αφορά σε καρκίνο θυρεοειδούς αδένα.

Επιπρόσθετα, εξαιρετικά μεγάλη πιθανότητα ο όζος να είναι κακοήθης συναντάται και στους όζους με κυτταρολογικό αποτέλεσμα Bethesda 5 (όζος Bethesda V), κατηγορία στην οποία η πιθανότητα ο όζος να αφορά σε κακοήθη όζο θυρεοειδούς είναι 67 – 83%.

Τα δύο προαναφερθέντα σενάρια αφορούν το θηλώδες καρκίνωμα του θυρεοειδούς αδένα, το οποίο αποτελεί τη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων καρκίνου του θυρεοειδούς.

Υφίστανται, ωστόσο, περιπτώσεις ασθενών με όζους στο θυρεοειδή, στους οποίους ο όζος είναι κακοήθης, δίχως αυτό να αντανακλάται πάντοτε στο αποτέλεσμα της κυτταρολογικής εξέτασης του υλικού της παρακέντησης. Με απλά λόγια, υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών στους οποίους ο όζος είναι κακοήθης και συγκεκριμένα αφορά σε θυλακιώδες καρκίνωμα θυρεοειδούς, στους οποίους η κυτταρολογική εξέταση της παρακέντησης του όζου ανέδειξε την παρουσία θυλακιώδους νεοπλάσματος, δηλαδή κατηγορία IV κατά Bethesda.

Συνεπώς, μπορεί μεν ένας όζος Bethesda 6 να είναι σχεδόν πάντοτε κακοήθης, όπως και ένας όζος Bethesda 5 να χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά μεγάλες πιθανότητες να αφορά σε κακοήθη όζο θυρεοειδούς, ωστόσο το ποσοστό υπόκρυψης κακοήθειας εντός του όζου είναι εξαιρετικά αυξημένο και για τους όζους Bethesda 3 και Bethesda 4, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος των όζων αυτών να είναι κακοήθεις.

Επομένως, είναι απόλυτα λογικό, το αποτέλεσμα της κυτταρολογικής εξέτασης ενός όζου του θυρεοειδούς να συνεκτιμάται πάντοτε με τα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά του όζου, όπως και με τα κλινικά στοιχεία και το ιστορικό του κάθε ασθενούς εξατομικευμένα.

Κακοήθης όζος θυρεοειδούς, τα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά του οποίου τον κατέταξαν ως όζο TIRADS – 5, με την κυτταρολογική εξέταση του υλικού της παρακέντησης του να αναδεικνύει Bethesda 6.

Ποια Χαρακτηριστικά Συνηγορούν Υπέρ του Κακοήθους Όζου;

Όπως προαναφέρθηκε, κάποιος όζος ενδέχεται να είναι κακοήθης όταν συγκεντρώνει ένα ή περισσότερα ύποπτα χαρακτηριστικά είτε στο υπερηχογράφημα είτε στην κλινική εξέταση και την αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού.

Ένας όζος, λοιπόν, μπορεί να είναι κακοήθης όταν συγκεντρώνει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα ύποπτα χαρακτηριστικά:

• Πρωτοεμφανίζεται σε ηλικία μικρότερη των 20 ετών ή μεγαλύτερη των 60 ετών
• Εμφανίζεται σε ασθενείς των οποίων κάποιος Α’ βαθμού συγγενής έχει νοσήσει από καρκίνο στο θυρεοειδή αδένα
• Παρουσιάζεται σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί στο παρελθόν σε ακτινοβολία στην περιοχή του τραχήλου για κάποιον άλλο ιατρικό λόγο
• Ο όζος αναπτύσσεται επί μίας χρόνιας αυτοάνοσης θυρεοειδίτιδας Hashimoto
• Ο όζος συνοδεύεται από αυξημένη καλσιτονίνη ή καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο (CEA) στο αίμα (υψηλός κίνδυνος για μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς)
• Συνυπάρχουν με τον όζο ψηλαφητοί και σκληροί λεμφαδένες στον τράχηλο
• Ο όζος είναι σκληρής συστάσεως και δεν μετακινείται κατά την κατάποση
• Ο όζος παρουσιάζει ύποπτα χαρακτηριστικά στο υπερηχογράφημα θυρεοειδούς.

Όσον αφορά στα ύποπτα χαρακτηριστικά που ενδέχεται να παρουσιάζει ένας όζος στο υπερηχογράφημα και να αφορούν σε κακοήθη όζο θυρεοειδούς, αυτά είναι:

• Ο υπόηχος όζος θυρεοειδούς
• Ο όζος με αποτιτανώσεις
• Ο όζος με ανώμαλα ή ασαφή όρια
• Ο όζος με αυξημένη αγγείωση
• Ο όζος που εμφανίζει σκληρή σύσταση στην ελαστογραφία.

Κακοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Ποια είναι η Θεραπεία;

Όταν ένας όζος είναι κακοήθης, η θεραπεία του επαφίεται αποκλειστικά στη χειρουργική θεραπεία, η οποία συνίσταται στην αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα (ολική θυρεοειδεκτομή) και συνεπώς και του κακοήθους όζου.

Εξαιρετικά σημαντικό είναι να τονισθεί πως της χειρουργικής θεραπείας του κακοήθους όζου του θυρεοειδούς οφείλει να πραγματοποιείται η εκτίμηση της ύπαρξης ενδεχόμενων μεταστάσεων στους λεμφαδένες του τραχήλου, το οποίο επιτυγχάνεται με την πραγματοποίηση ενός λεπτομερούς υπερηχογραφήματος του τραχήλου και των τραχηλικών λεμφαδένων, εξέταση που ονομάζεται χαρτογράφηση τραχήλου και λεμφαδένων. Η χαρτογράφηση τραχήλου θα αποκαλύψει την ενδεχόμενη παρουσία μεταστάσεων στους λεμφαδένες του τραχήλου, επιτρέποντας στον χειρουργό την σύγχρονη με την θυρεοειδεκτομή αφαίρεση των λεμφαδένων αυτών, επέμβαση που ονομάζεται λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου, επιτυγχάνοντας κατά τον τρόπο αυτό την πλήρη εξαίρεση τόσο του κακοήθους όζου όσο και των προσβεβλημένων λεμφαδένων, το οποίο συνεπάγεται την οριστική ίαση των ασθενών.

Θεμελιώδη ρόλο στη θεραπεία του κακοήθους όζου του θυρεοειδούς διαδραματίζει η επιλογή του κατάλληλου χειρουργού για την πραγματοποίηση της επέμβασης, καθώς επιστημονικά αποδεδειγμένα ένας εξειδικευμένος χειρουργός θυρεοειδούς διαθέτει την κατάλληλη εξειδίκευση και εμπειρία τόσο στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων της χαρτογράφησης όσο και στην πραγματοποίηση της χειρουργικής επέμβασης με τις πλέον σύγχρονες και ασφαλείς χειρουργικές τεχνικές, γεγονός που συνεπάγεται την οριστική ίαση των ασθενών και την αποφυγή πρόκλησης ενδεχόμενης επιπλοκής.

Πότε ο Όζος είναι Κακοήθης – Συμπεράσματα

Ο όζος θυρεοειδούς είναι κακοήθης όταν το αποτέλεσμα της κυτταρολογικής εξέτασης του υλικού της παρακέντησής του αναδείξει εξαιρετικά αυξημένες πιθανότητες υπόκρυψης καρκίνου του θυρεοειδούς (κυριότερα όζος Bethesda VI και όζος Bethesda V).

Ωστόσο, οι όζοι θυρεοειδούς που παρουσιάζουν ύποπτα χαρακτηριστικά είτε στο υπερηχογράφημα είτε από το ιστορικό και την κλινική εξέταση του ασθενούς, ενδέχεται να είναι κακοήθεις, γεγονός που υπογραμμίζει την εξαιρετική σημασία που διαδραματίζει η προσεκτική αξιολόγηση και ερμηνεία των χαρακτηριστικών του όζου και του αποτελέσματος της παρακέντησής του.

Σε κάθε περίπτωση, η εξατομικευμένη προσέγγιση και η ορθή θεραπεία κάθε κακοήθους όζου του θυρεοειδούς εξασφαλίζουν την οριστική ίαση των ασθενών καθώς και την απαλλαγή τους από κάθε μελλοντικό ενδεχόμενο κίνδυνο.