Διαφραγματοκήλη και Καρκίνος – Πως σχετίζονται;

Η συσχέτιση που έχει η διαφραγματοκήλη και ο καρκίνος αποτελεί μία συνηθισμένη ανησυχία των ασθενών μας.

Η διαφραγματοκήλη αποτελεί μία κοινή πάθηση που επηρεάζει το ανώτερο πεπτικό σύστημα και πιο συγκεκριμένα τον οισοφάγο και τον στόμαχο. Παρά το γεγονός ότι η διαφραγματοκήλη θεωρείται συχνά ως μια χρόνια και δυνητικά διαχειρίσιμη κατάσταση, αρκετοί είναι εκείνοι που αναρωτιούνται αν υφίσταται συσχέτιση μεταξύ της διαφραγματοκήλης και του καρκίνου.

Τι είναι η Διαφραγματοκήλη;

Η διαφραγματοκήλη αποτελεί την παθολογική κατάσταση εκείνη, στην οποία ένα τμήμα του στομάχου μετακινείται από τη φυσιολογική ενδοκοιλιακή του θέση εντός του θώρακα διαμέσου του διαφράγματος, δηλαδή του μυϊκού τοιχώματος που χωρίζει την κοιλιακή χώρα από τον θώρακα. Η μετακίνηση αυτή του ανώτερου τμήματος ή ακόμη και του συνόλου του στομάχου εντός του θώρακα επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, οδηγώντας σε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

Τύποι Διαφραγματοκήλης

• Ολισθαίνουσα διαφραγματοκήλη: Αποτελεί τον πιο κοινό τύπο διαφραγματοκήλης, κατά την οποία τμήμα του στομάχου ολισθαίνει μαζί με το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου εντός του θώρακα.
• Παραοισοφαγική διαφραγματοκήλη: Ο δεύτερος συνηθέστερος τύπος διαφραγματοκήλης, κατά την οποία το ανώτερο μόνο τμήμα του στομάχου ολισθαίνει εντός του θώρακα, με το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου και την οισοφαγο-γαστρική συμβολή να παραμένουν σε φυσιολογική θέση.
• Μικτή διαφραγματοκήλη: Η οισοφαγο-γαστρική συμβολή και ο θόλος του στομάχου μετατοπίζονται από κοινού εντός του θώρακα.
• Διαφραγματοκήλη τύπου IV: Αποτελεί την κατάσταση εκείνη κατά την οποία οποιοδήποτε άλλο ενδοκοιλιακό σπλάγχνο, εκτός του στομάχου, μετατοπίζεται εντός του θώρακα.

Διαφραγματοκήλη και Καρκίνος: Υπάρχει Τελικώς Συσχέτιση;

Η διαφραγματοκήλη από μόνη της δεν θεωρείται αιτία καρκίνου. Ωστόσο, η διαφραγματοκήλη και ο καρκίνος μπορεί να συνδέονται έμμεσα, μέσω της εμφάνισης καρκίνου που προκαλείται από τις χρόνιες επιπτώσεις της διαφραγματοκήλης στο ανώτερο πεπτικό σύστημα, μηχανισμός που βασίζεται στην προκαλούμενη από την διαφραγματοκήλη χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

• Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση και Καρκίνος Οισοφάγου

Η χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση που προκαλείται από τη διαφραγματοκήλη μπορεί να οδηγήσει σε οισοφαγίτιδα, μια φλεγμονή του οισοφάγου. Με την πάροδο του χρόνου, η συνεχής φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει αλλαγές (μεταπλασία) στα κύτταρα του οισοφάγου, κατάσταση ευρύτερα γνωστή ως οισοφάγος Barrett. Ο οισοφάγος Barrett θεωρείται μία προκαρκινική κατάσταση, καθώς αυξάνει εξαιρετικά τον κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου του οισοφάγου.

• Καρκίνος του Στομάχου

Σπανιότερα, η διαφραγματοκήλη και η προκαλούμενη εξ’ αυτής παλινδρόμηση ενδέχεται να επηρεάσουν τη λειτουργία του στομάχου. Οι νεότερες επιστημονικές μελέτες υποστηρίζουν πως ο καρκίνος του θόλου του στομάχου αναπτύσσεται συχνότερα σε ασθενείς με χρόνια διαφραγματοκήλη, σε σύγκριση με υγιείς ενήλικες.

Διαφραγματοκήλη και Καρκίνος – Συμπτώματα που Χρήζουν Προσοχής

Η διαφραγματοκήλη προκαλεί συγκεκριμένα συμπτώματα και σημεία, με προέχοντα εκείνα που προκαλούνται από την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό, ωστόσο, να επιδεικνύεται ιδιαίτερη προσοχή στα συμπτώματα εκείνα που επιμένουν παρά την φαρμακευτική αγωγή ή επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου. Αναλυτικότερα, τα συμπτώματα εκείνα που θα πρέπει να θορυβήσουν τους ασθενείς με διαφραγματοκήλη περιλαμβάνουν:

• Συνεχής Καούρα: Εάν έχετε επίμονη αίσθηση οπισθοστερνικού καύσου που δεν ανακουφίζεται ιδιαίτερα με τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής και άλλα συντηρητικά μέτρα, η ενδοσκόπηση του ανώτερου πεπτικού συστήματος (γαστροσκόπηση) καθίσταται επιβεβλημένη.
• Δυσκολία στην Κατάποση ή στην Δίοδο της Τροφής: Η δυσκολία στην κατάποση (δυσκαταποσία) ή στην δίοδο της τροφής προς τον στόμαχο (δυσφαγία) ενδεχομένως να υποδεικνύουν κάποια στένωση του οισοφάγου.
• Ανεξήγητη Απώλεια Βάρους: Η ανεξήγητη απώλεια σωματικού βάρους αποτελεί ένα ανησυχητικό σύμπτωμα που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης, προς αποκλεισμό κάποιας κακοήθειας του ανώτερου πεπτικού συστήματος (καρκίνος οισοφάγου, καρκίνος στομάχου).
• Αίμα στον Εμετό ή στα Κόπρανα: Η απώλεια αίματος κατά τον εμετό (αιματέμεση) ή η απώλεια αίματος στα κόπρανα επιβάλλουν την άμεση ενδοσκόπηση του ανώτερου και του κατώτερου πεπτικού συστήματος (γαστροσκόπηση και κολονοσκόπηση).

Διάγνωση και Έλεγχος

Η έγκαιρη διάγνωση της διαφραγματοκήλης αποτελεί το κλειδί για την πρόληψη ανάπτυξης των επιπλοκών της, οι οποίες κυμαίνονται από απλές έως και εξαιρετικά σοβαρές επιπλοκές. Εάν παρουσιάζετε συμπτώματα που ομοιάζουν με αυτά της  διαφραγματοκήλης ή έντονα συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, η εξέταση από κάποιον γαστρεντερολόγο θα αποκαλύψει αρκετές χρήσιμες πληροφορίες, οι οποίες οφείλουν να αξιολογηθούν σε συνδυασμό με ενδοσκοπικές εξετάσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται:

• Γαστροσκόπηση: Ελέγχει ενδοσκοπικά τον οισοφάγο και τον στόμαχο, εξετάζοντας την ύπαρξη διαφραγματοκήλης όπως και σημείων παλινδρόμησης και ερεθισμού του κατώτερου οισοφάγου.
• Ενδοσκοπική Βιοψία: Λαμβάνεται μία ή και περισσότερες βιοψίες επί ανεύρεσης ύποπτων βλαβών κατά την γαστροσκόπηση.
• 24ωρη pH-μετρία οισοφάγου: Αποτελεί την εξέταση αξιολόγησης του pH του κατώτερου οισοφάγου, ώστε να εκτιμηθεί η βαρύτητα της παλινδρόμησης και του ερεθισμού του κατώτερου τμήματος του οισοφάγου.
• Μανομετρία οισοφάγου: Ελέγχει τη λειτουργία και τον περισταλτισμό του οισοφάγου.

Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Διαφραγματοκήλης

Η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο βήμα για να ελαττώσετε τις πιθανότητες εμφάνισης επιπλοκών από τη διαφραγματοκήλη. Η κατάλληλη διαχείριση της διαφραγματοκήλης μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα της ζωής σας.

• Διατροφικές Συνήθειες: Αποφύγετε τα τρόφιμα που προκαλούν ή οξύνουν το φαινόμενο της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, όπως ο καφές, η σοκολάτα, το αλκοόλ και τα λιπαρά γεύματα, και προσπαθήστε να καταναλώνετε μικρότερα σε ποσότητα γεύματα ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
• Φαρμακευτική Αγωγή: Αντιόξινα φάρμακα (ελαττώνουν προσωρινά την γαστρική οξύτητα), αναστολείς της αντλίας πρωτονίων (δραστικότερα από τα αντιόξινα στην ελάττωση της γαστρικής οξύτητας) και προκινητικά φάρμακα (επάγουν την κινητικότητα και την κένωση του στομάχου) βελτιώνουν σημαντικά τα συμπτώματα της διαφραγματοκήλης, συμπεριλαμβανομένου του βήχα.
• Χειρουργική Επέμβαση: Σε σοβαρές περιπτώσεις ή όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι αποτελεσματική για την θεραπευτική διαχείριση της διαφραγματοκήλης, η θολοπλαστική στομάχου αποτελεί την μοναδική λύση. Η θολοπλαστική στομάχου, η οποία στις ημέρες μας πραγματοποιείται λαπαροσκοπικά, αποτελεί την μοναδική οριστική θεραπεία για την διαφραγματοκήλη, αποκαθιστώντας την φυσιολογική ανατομία του στομάχου και του κατώτερου τμήματος του οισοφάγου, απαλλάσσοντας οριστικά τους ασθενείς από τα συμπτώματα και τις επιπλοκές της διαφραγματοκήλης.

Διαφραγματοκήλη και Καρκίνος – Συμπεράσματα

Η διαφραγματοκήλη καθαυτή δεν προκαλεί κάποιας μορφής καρκίνο. Οι επιπλοκές της διαφραγματοκήλης, ωστόσο, με κυριότερη αυτή της χρόνιας γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, μπορούν, εφόσον η διαφραγματοκήλη δεν θεραπευθεί εγκαίρως, να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρότερων καταστάσεων, όπως ο καρκίνος του οισοφάγου και ο καρκίνος του στομάχου.

Συνεπώς, η έγκαιρη διάγνωση και η ορθή θεραπευτική αντιμετώπιση της διαφραγματοκήλης συμβάλλουν καθοριστικά στην πρόληψη ανάπτυξης των επιπλοκών της.