Διαφραγματοκήλη και Βήχας – Πως σχετίζεται;

Το εάν σχετίζεται η διαφραγματοκήλη και ο βήχας αποτελεί ένα σύνηθες ερώτημα των ασθενών μας και ταυτόχρονα αντικείμενο επιστημονικής έρευνας των τελευταίων ετών.

Η διαφραγματοκήλη είναι μια πάθηση που επηρεάζει συχνά το πεπτικό σύστημα, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί τη συνηθέστερη πάθηση του ανώτερου πεπτικού συστήματος.

Η διαφραγματοκήλη συνδέεται συνήθως με συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα του ατόμου. Ένα από αυτά τα συμπτώματα είναι ο βήχας, ο οποίος μπορεί να δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το αν συνδέεται άμεσα με τη διαφραγματοκήλη.

Τι Είναι η Διαφραγματοκήλη;

Η διαφραγματοκήλη αποτελεί μία παθολογική κατάσταση κατά την οποία το ανώτερο, συνήθως, τμήμα του στομάχου ή σπανιότερα και το σύνολο του στομάχου μετακινούνται από την περιτοναϊκή κοιλότητα εντός του θώρακα, διαμέσου του διαφράγματος. Το διάφραγμα είναι ο μυς που διαχωρίζει τον θώρακα από την κοιλιακή χώρα και διαδραματίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην αναπνοή. Η ύπαρξη της διαφραγματοκήλης συνεπάγεται την απώλεια της εγκράτειας του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, με αποτέλεσμα την έντονη παλινδρόμηση του γαστρικού περιεχομένου εντός του οισοφάγου.

Τύποι Διαφραγματοκήλης

• Ολισθαίνουσα διαφραγματοκήλη: Αποτελεί τον πιο κοινό τύπο διαφραγματοκήλης, κατά την οποία τμήμα του στομάχου ολισθαίνει μαζί με το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου εντός του θώρακα.
• Παραοισοφαγική διαφραγματοκήλη: Ο δεύτερος συχνότερος τύπος διαφραγματοκήλης, κατά την οποία το ανώτερο μόνο τμήμα του στομάχου ολισθαίνει εντός του θώρακα, με το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου και την οισοφαγο-γαστρική συμβολή να παραμένουν σε φυσιολογική θέση.
• Μικτή διαφραγματοκήλη: Η οισοφαγο-γαστρική συμβολή και ο θόλος του στομάχου μετατοπίζονται από κοινού εντός του θώρακα.
• Διαφραγματοκήλη τύπου IV: Αποτελεί την κατάσταση εκείνη κατά την οποία οποιοδήποτε άλλο ενδοκοιλιακό σπλάγχνο, πλην του στομάχου, μετατοπίζεται εντός του θώρακα.

Πώς Σχετίζεται η Διαφραγματοκήλη και ο Βήχας;

Ο βήχας μπορεί να αποτελεί το άμεσο ή το έμμεσο αποτέλεσμα της διαφραγματοκήλης. Οι μηχανισμοί μέσω των οποίων προκαλείται ο βήχας από την διαφραγματοκήλη περιλαμβάνουν:

• Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση και Ερεθισμός Κατώτερου Οισοφάγου ή Ερεθισμός του Φάρυγγα

Η διαφραγματοκήλη προκαλεί σχεδόν πάντοτε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Αποτέλεσμα της παλινδρόμησης είναι ο συνεχής ερεθισμός του οισοφάγου από το γαστρικό οξύ. Στη συνέχεια, ο ερεθισμένος οισοφάγος ή ο ερεθισμένος φάρυγγας μπορεί να επηρεάσει τα αναπνευστικά μονοπάτια, προκαλώντας έναν χρόνιο βήχα.

• Μικροεισροφήσεις Γαστρικού Περιεχομένου

Οι ασθενείς με διαφραγματοκήλη και γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση ενδέχεται να παρουσιάζουν επεισόδια μικροεισροφήσεων, εισόδου δηλαδή του γαστρικού περιεχομένου εντός της αναπνευστικής οδού.

Οι μικροεισροφήσεις, λοιπόν, πέραν της ενδεχόμενης λοίμωξης του αναπνευστικού που μπορούν να προκαλέσουν, ερεθίζουν την αναπνευστική οδό με αποτέλεσμα την πρόκληση του βήχα.                                                                

• Άσκηση Πίεσης στο Διάφραγμα

Η διαφραγματοκήλη μπορεί να προκαλέσει πίεση στο διάφραγμα και στους γύρω ιστούς. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει αίσθηση δυσφορίας ή να οδηγήσει σε αντανακλαστικό βήχα.

• Μηχανική Παρεμβολή

Σε σοβαρές περιπτώσεις ευμεγέθους διαφραγματοκήλης, η μετατόπιση μεγάλου τμήματος του στομάχου εντός του θώρακα μπορεί να περιορίσει την κίνηση των πνευμόνων, ασκώντας πίεση στην αναπνευστική οδό, προκαλώντας κατά τον τρόπο αυτό τον βήχα.

Ποια Είναι τα Συνοδά Συμπτώματα;

Η διαφραγματοκήλη μπορεί να συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα, τα οποία συνήθως σχετίζονται με την προκαλούμενη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, με τον βήχα να αποτελεί μόνο ένα από αυτά. Άλλα συμπτώματα της διαφραγματοκήλης περιλαμβάνουν:

• Καούρα
• Ερυγές
• Δυσκαταποσία (δυσκολία στην κατάποση)
• Δυσφαγία (δυσκολία στη διέλευση της τροφής προς τον στόμαχο)
• Πόνος στον θώρακα.

Πότε ο Βήχας που Προκαλεί η Διαφραγματοκήλη Είναι Ανησυχητικός;

Ο βήχας που προκαλεί η διαφραγματοκήλη μπορεί να είναι περιοδικός (σε περιόδους έξαρσης των συμπτωμάτων) ή χρόνιος. Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις στις οποίες η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί και να χρειαστεί ιατρική εκτίμηση και ενδεχομένως παρέμβαση:

• Συνεχής βήχας: Εάν ο βήχας επιμένει για περισσότερες από δύο εβδομάδες, οι ασθενείς θα πρέπει να αναζητήσουν άμεσα ιατρική εκτίμηση.
• Νυκτερινός βήχας: Εάν παρατηρείτε ότι ο βήχας επιδεινώνεται τις νυκτερινές ώρες, ιδίως μετά την κατάκλιση, αυτό μπορεί να σχετίζεται με την οριζόντια θέση του σώματος και την προκαλούμενη γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση.
• Βήχας με πρόσμιξη αίματος: Αποτελεί σπάνιο ενδεχόμενο, αλλά χρήζει αμεσότατης αξιολόγησης.

Πώς Διαγιγνώσκεται η Σχέση Διαφραγματοκήλης και Βήχα;

Η απόδοση του βήχα στην υποκείμενη διαφραγματοκήλη πραγματοποιείται, συνήθως, από γαστρεντερολόγο ή πνευμονολόγο. Πέραν της κλινικής εξέτασης και της λήψης ενός λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού, οι συμπληρωματικές εξετάσεις που ενδεχομένως χρειαστούν περιλαμβάνουν:

• Ακτινογραφία θώρακος
• Γαστροσκόπηση: Ελέγχει ενδοσκοπικά τον οισοφάγο και τον στόμαχο, εξετάζοντας την ύπαρξη διαφραγματοκήλης όπως και σημείων παλινδρόμησης και ερεθισμού του κατώτερου οισοφάγου.
• 24ωρη pH-μετρία οισοφάγου: Αποτελεί μία εξέταση αξιολόγησης του pH του κατώτερου οισοφάγου, ώστε να εκτιμηθεί η βαρύτητα της παλινδρόμησης και του ερεθισμού του κατώτερου τμήματος του οισοφάγου.
• Μανομετρία οισοφάγου: Ελέγχει τη λειτουργία και τον περισταλτισμό του οισοφάγου.

Ποια είναι η Θεραπεία για την Διαφραγματοκήλη;

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της διαφραγματοκήλης και του βήχα εξαρτάται από τη σοβαρότητα της κατάστασης. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειώσουμε πως η διαφραγματοκήλη αποτελεί εξ’ ορισμού μία διαταραχή της ανατομίας του κατώτερου τμήματος του οισοφάγου και του ανώτερου τμήματος του στομάχου και ως εκ τούτου, η χειρουργική θεραπεία (λαπαροσκοπική θολοπλαστική στομάχου) αποτελεί την μοναδική οριστική θεραπεία για την διαφραγματοκήλη, αποκαθιστώντας την φυσιολογική ανατομία.

Παρόλα αυτά, τα συμπτώματα της διαφραγματοκήλης ενδέχεται να ελεγχθούν προσωρινά και με την υιοθέτηση συντηρητικών μέτρων, στα οποία περιλαμβάνονται:

• Αλλαγές στον Τρόπο Ζωής: Η κατανάλωση μικρής ποσότητας και συχνών γευμάτων, αποφυγή συγκεκριμένων τροφών όπως ο καφές, η σοκολάτα και τα πικάντικα φαγητά, όπως και η ανύψωση της κεφαλής σε σχέση με τον κορμό κατά τη διάρκεια του ύπνου.
• Φαρμακευτική Αγωγή: Αντιόξινα φάρμακα (ελαττώνουν προσωρινά την γαστρική οξύτητα), Αναστολείς αντλίας πρωτονίων (δραστικότερα από τα αντιόξινα στην ελάττωση της γαστρικής οξύτητας) και προκινητικά φάρμακα (επάγουν την κινητικότητα και την κένωση του στομάχου) βελτιώνουν σημαντικά τα συμπτώματα της διαφραγματοκήλης, συμπεριλαμβανομένου του βήχα.

Διαφραγματοκήλη και Βήχας – Συμπεράσματα

Ο βήχας μπορεί να  σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την διαφραγματοκήλη, ειδικά σε περιπτώσεις έντονης γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Εάν ο βήχας επιμένει και επηρεάζει την καθημερινότητά σας, είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναζητήσετε ιατρική συμβουλή. Με την ορθή και έγκαιρη διάγνωση καθώς και την εξατομικευμένη θεραπεία, μπορείτε να βελτιώσετε σημαντικά την ποιότητα ζωής σας και να απαλλαγείτε από την διαφραγματοκήλη και τα συμπτώματα που προκαλεί.