Όζοι Θυρεοειδούς

Ενότητες

Τι είναι οι όζοι θυρεοειδούς;

 

Οι όζοι του θυρεοειδούς αποτελούν μία διόγκωση (μάζα) του θυρεοειδούς αδένα. Είναι ένα πολύ συχνό εύρημα στο γενικό πληθυσμό, ενώ επιδημιολογικές μελέτες αναδεικνύουν την παρουσία τους έως και στο 50% του πληθυσμού. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός, πως τους όζους του θυρεοειδούς τους συναντάμε συχνότερα στις γυναίκες, συγκριτικά με τους άνδρες, ενώ τα ακριβή αίτια αυτού του φαινομένου παραμένουν υπό διερεύνηση.

οζοι θυρεοειδους

 

Οι όζοι του θυρεοειδούς μπορεί να είναι ψηλαφητοί ή μη, γεγονός που εξαρτάται κυρίως από το μέγεθός τους και δευτερευόντως από την εντόπισή τους.

Το μέγεθος των όζων ποικίλει και μπορεί να κυμαίνεται από μερικά χιλιοστά έως αρκετά εκατοστά.

Ο αριθμός τους ποικίλει, επίσης, από έναν (μονήρης όζος) έως πολλαπλούς, στον ένα (οζώδης βρογχοκήλη) ή και στους δύο λοβούς του αδένα (πολυοζώδης βρογχοκήλη).

Όσον αφορά στη μορφολογία τους, οι όζοι μπορεί να είναι συμπαγείς, κυστικοί ή μικτοί (κυστικοί με επιπρόσθετο συμπαγές στοιχείο).

Επιπρόσθετα, όσον αφορά στη λειτουργικότητά τους, διακρίνουμε τους ψυχρούς (υπολειτουργούντες) και τους θερμούς (υπερλειτουργούντες) όζους.

Ποια είναι τα αίτια;

Διάφορα γενετικά αίτια έχουν ενοχοποιηθεί κατά καιρούς στην παθογένεση των όζων θυρεοειδούς. Κοινός παρονομαστής των αιτίων αυτών είναι μία διαταραχή στην γενετική ισορροπία μεταξύ των ογκογονιδίων και των ογκοκατασταλτικών γονιδίων. Ωστόσο, διάφοροι περιβαλλοντικοί και διατροφικοί παράγοντες αποτελούν αίτια εμφάνισης των όζων, όπως:

  • Η έλλειψη ιωδίου σε μία περιοχή
  • Το κάπνισμα
  • Η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο
  • Η κατάχρηση αλκοόλ

Όλα τα προαναφερθέντα αίτια δρουν και συνεργικά, με αποτέλεσμα ο συνδυασμός τους να αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο εμφάνισης όζων θυρεοειδούς.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Οι όζοι θυρεοειδούς, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, δεν προκαλούν συμπτώματα. Για το λόγο αυτό, οι μη ψηλαφητοί όζοι θυρεοειδούς αποτελούν και το συνηθέστερο εύρημα. Επιπρόσθετα, οι μη ψηλαφητοί όζοι θυρεοειδούς αποτελούν, συνήθως, ένα τυχαίο εύρημα, στα πλαίσια κάποιας απεικονιστικής εξέτασης του τραχήλου (συνήθως υπερηχογραφήματος) για άλλη πάθηση.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η αιμορραγία εντός ενός όζου κυστικής μορφολογίας προκαλεί την αιφνίδια αύξηση του μεγέθους του, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να εκδηλώνουν ένα αίσθημα τοπικού πόνου στο λαιμό, που αποτελεί και συχνή αιτία προσέλευσής τους προς εξέταση.

Οι ευμεγέθεις όζοι, ωστόσο, μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα εξαιτίας της πίεσης γειτονικών οργάνων. Τα συμπτώματα αυτά περιλαμβάνουν το βράγχος φωνής (πίεση του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου), τη δύσπνοια (πίεση της τραχείας), όπως επίσης και τη δυσφαγία (πίεση του οισοφάγου).

Σπανιότερα, οι ίδιοι οι ασθενείς παρατηρούν ή ακόμη και ψηλαφούν έναν όζο θυρεοειδούς αρκετά μεγάλου μεγέθους.

οζοι-θυρεοειδουςοζοι-θυρεοειδους

Όζοι θυρεοειδούς: πότε είναι ανησυχητικοί;

Ανεξαρτήτως της λειτουργικότητάς τους, οι όζοι του θυρεοειδούς στην πλειοψηφία τους είναι καλοήθεις και δεν χρήζουν κάποιας ειδικής αντιμετώπισης. Το γεγονός αυτό, ωστόσο, δεν πρέπει να αποκλείσει τον εντοπισμό και την παρακολούθηση των όζων του θυρεοειδούς.

Ένα μικρό ποσοστό του συνόλου των όζων αφορά κακοήθεις όζους (καρκίνος θυρεοειδούς), οι οποίοι, εντούτοις, θα πρέπει οπωσδήποτε να αναγνωριστούν και να αντιμετωπιστούν θεραπευτικά.

Αξιοσημείωτο είναι, επίσης, το γεγονός πως στο παρελθόν υπήρχε η πεποίθηση πως οι θερμοί όζοι που προκαλούν την υπερέκκριση θυρεοειδικών ορμονών και ως εκ τούτου υπερθυρεοειδισμό χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά μικρά ποσοστά υπόκρυψης κακοήθειας (<1%). Νεότερες, ωστόσο, έρευνες έχουν ανατρέψει την αντίληψη αυτή, αποδεικνύοντας πως η πιθανότητα οι θερμοί όζοι να αποτελούν κακοήθεις όζους είναι μεν κατά 62% μικρότερη αυτής των μη θερμών όζων, αλλά δεν είναι αμελητέα, όπως θεωρούνταν επί σειρά ετών.

Παράγοντες κινδύνου & ενδείξεις κακοήθειας 

οζοι διαγνωσηΠιο συγκεκριμένα, τα ακόλουθα χαρακτηριστικά αποτελούν παράγοντες κινδύνου για την υπόκρυψη καρκίνου εντός ενός όζου θυρεοειδούς:

  • Το ανδρικό φύλο
  • Πρωτοεμφανιζόμενος όζος σε ηλικία μικρότερη των 20 ή μεγαλύτερη των 60 ετών
  • Ιστορικό έκθεσης σε ακτινοβολία στην περιοχή του τραχήλου, ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία
  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του θυρεοειδούς αδένα σε έναν τουλάχιστον πρώτου βαθμού συγγενή
  • Συνύπαρξη διογκωμένων τραχηλικών λεμφαδένων
  • Σκληρός, αμετακίνητος όζος, με ανώμαλη επιφάνεια
  • Υπερηχογραφικά ευρήματα ύποπτα για κακοήθεια

Πως γίνεται η διάγνωση των όζων θυρεοειδούς;

Οι όζοι του θυρεοειδούς χρήζουν μίας συγκεκριμένης καθώς και λεπτομερούς διαγνωστικής προσέγγισης.

Πιο αναλυτικά:

  • Κλινική εξέταση του ασθενούς καθώς και λήψη ιστορικού, εστιάζοντας στην αναγνώριση πιθανών παραγόντων κινδύνου για κακοήθεια.
  • Αιματολογικές εξετάσεις για την εκτίμηση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών (T3, T4, TSH), των αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων καθώς και της καλσιτονίνης.
σπινθηρογραφημα θυρεοειδης
Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς
  • Σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς αδένα για τη διερεύνηση της λειτουργικότητας των όζων, σε ασθενείς με όζο στον θυρεοειδή και σύγχρονο υπερθυρεοειδισμό.
οζοι υπερηχος
Υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά όζων θυρεοειδούς: Α. υποηχογενής όζος θυρεοειδούς, Β. κυστικός όζος, C. όζος με περιφερική αποτιτάνωση, D. όζος με ανώμαλα όρια, Ε. όζος με διάσπαρτες μικροαποτιτανώσεις, F. όζος με συρρέουσες αποτιτανώσεις που προκαλούν ακουστική σκιά
  • Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς αδένα και τραχήλου. Αποτελεί την πιο ευαίσθητη απεικονιστική εξέταση για τη διερεύνηση των χαρακτηριστικών των όζων. Το υπερηχογράφημα εντοπίζει την ύπαρξη ή μη απεικονιστικών χαρακτηριστικών ύποπτων για κακοήθεια. Τα χαρακτηριστικά αυτά, λοιπόν, περιλαμβάνουν την υποηχογένεια, την υπεραιμάτωση, την ύπαρξη ασαφών ορίων, την απουσία «δακτυλιδιού» πέριξ του όζου, την ύπαρξη αποτιτανώσεων, όπως και τη συνύπαρξη διογκωμένων λεμφαδένων στον τράχηλο.

παρακεντηση-αποτελεσμαπαρακεντηση-αποτελεσμα-mobile

παρακεντηση
Παρακέντηση ύποπτου όζου θυρεοειδούς υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση (FNA)

Κατηγοριοποίηση αποτελεσμάτων βιοψίας όζων θυρεοειδούς

Τα αποτελέσματα της κυτταρολογικής εξέτασης των όζων του θυρεοειδούς αδένα κατηγοριοποιούνται κατά το πλέον σύγχρονο διεθνές σύστημα ταξινόμησης κατά Bethesda. Σύμφωνα, λοιπόν, με την ταξινόμηση αυτή, κάθε κατηγορία αποτελέσματος ενέχει τον αντίστοιχο κίνδυνο υπόκρυψης καρκίνου του θυρεοειδούς αδένα εντός του όζου.

συστημα Bethesda

Ποια είναι η αποτελεσματική θεραπεία;

Η κατηγοριοποίηση του αποτελέσματος της βιοψίας της παρακέντησής τους καθορίζει στο μεγαλύτερο βαθμό τη θεραπευτική προσέγγιση των όζων.

Ενδείξεις χειρουργικής θεραπείας

Σαφέστατα, οι όζοι του θυρεοειδούς που κατηγοριοποιούνται ως ύποπτοι για κακοήθεια (Bethesda V) ή κακοήθεις (Bethesda VI) αντιμετωπίζονται χειρουργικά (θυρεοειδεκτομή). Τη θεραπεία εκλογής αποτελεί, επίσης, η θυρεοειδεκτομή και στους όζους με υποψία θυλακιώδους νεοπλάσματος (Bethesda IV). Πολλαπλές επιστημονικές έρευνες, λοιπόν, έχουν αποδείξει πως η θυρεοειδεκτομή ωφελεί σημαντικά περισσότερο τους ασθενείς με όζους Bethesda IV, συγκριτικά με τη διενέργεια μοριακού ελέγχου εκ του υλικού της βιοψίας του όζου.

Επιπρόσθετες ενδείξεις χειρουργικής θεραπείας

Η θυρεοειδεκτομή αποτελεί, επίσης, την ιδανική θεραπεία και είναι απαραίτητη στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • Εξαιρετικά ύποπτου όζου στο υπερηχογράφημα κατηγοριοποιημένου ως Bethesda III (δυσαρμονία μεταξύ των υπερηχογραφικών και των κυτταρολογικών ευρημάτων)
  • Ύποπτου όζου στο υπερηχογράφημα κατηγοριοποιημένου ως Bethesda II ή III και συνύπαρξης άλλων παραγόντων κινδύνου για κακοήθεια (οικογενειακό ιστορικό, ιστορικό ακτινοβολίας του τραχήλου)
  • Όζου μεγέθους > 4 εκατοστών (δυσανάλογα αυξημένος κίνδυνος υπόκρυψης κακοήθειας)
  • Όζου συνεχώς αυξανόμενου μεγέθους σε διαδοχικά υπερηχογραφήματα
  • Όζου που προκαλεί τοπικά συμπτώματα, όπως τοπικό πόνο και αίσθημα πίεσης στο λαιμό
  • Όζου μεγάλου μεγέθους, ο οποίος είναι ορατός και προκαλεί αισθητικά προβλήματα
  • Όζου με συνοδό αυξημένη τιμή καλσιτονίνης αίματος (κίνδυνος υπόκρυψης μυελοειδούς καρκίνου)
  • Όζου ή όζων που προκαλούν υπερθυρεοειδισμό (τοξικό αδένωμα και τοξική πολυοζώδης βρογχοκήλη, αντίστοιχα)
  • Όζου κυστικής μορφολογίας που επανεμφανίστηκε μετά από παρακέντηση διά λεπτής βελόνης και αναρρόφηση

 

Ο Dr. Κωνσταντίνος Αποστόλου είναι Εξειδικευμένος Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων με πολυετή εμπειρία σε πολύπλοκα περιστατικά που απαιτούν αμέριστη προσοχή & ακρίβεια. Συμβουλεύει πάντοτε τους ασθενείς του με γνώμονα τις τελευταίες εξελίξεις, προσφέροντας σύγχρονες μεθόδους θεραπείας καθώς και εξατομικευμένη προσέγγιση σε κάθε ασθενή.

 

Όζοι Θυρεοειδούς: Συχνές Ερωτήσεις

Οι όζοι στην πλειοψηφία τους δεν προκαλούν συμπτώματα και για το λόγο αυτό τους ανακαλύπτουμε τυχαία σε κάποιο υπερηχογράφημα θυρεοειδούς στα πλαίσια προσυμπτωματικού ελέγχου.

Σπανιότερα, βέβαια, κάποιοι ασθενείς μπορούν και ψηλαφούν στο λαιμό τους έναν όζο μεγάλου μεγέθους και σκληρής σύστασης.

Οι όζοι συνηθέστερα δεν επηρεάζουν την ορμονική λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα. Έτσι, λοιπόν, η πλειοψηφία των ασθενών εμφανίζει φυσιολογικά επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα.

Εξαίρεση, ωστόσο, αποτελούν οι θερμοί όζοι, οι οποίοι υπερπαράγουν θυρεοειδικές ορμόνες και κατά συνέπεια προκαλούν συμπτώματα και σημεία υπερθυρεοειδισμού.

Σαφέστατα όλοι οι όζοι θυρεοειδούς δεν είναι ανησυχητικοί. Η πλειοψηφία των όζων αφορά καλοήθεις όζους.

Εξαιτίας αυτού, ωστόσο, δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε, καθώς κάποιοι καλοήθεις όζοι ενδέχεται μετά την πάροδο ετών να εξελιχθούν σε ύποπτους ή ακόμη και κακοήθεις όζους.

Οι όζοι θα πρέπει να μας ανησυχούν όταν αρχίσουν να συγκεντρώνουν ύποπτα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά. Όσα περισσότερα ύποπτα χαρακτηριστικά συγκεντρώνει ένας όζος, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα ο όζος αυτός να αφορά έναν κακοήθη όζο (καρκίνο θυρεοειδούς).

Ο καρκίνος θυρεοειδούς ξεκινά μορφολογικά ως μία εντοπισμένη διόγκωση του αδένα, με άλλα λόγια ως ένας όζος.

Αυτό, όμως, δεν συνεπάγεται απαραίτητα μία ισχυρή σχέση μεταξύ των όζων και του καρκίνου θυρεοειδούς.

Ουσιαστικά πρόκειται για δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Από τη μία έχουμε τους όζους θυρεοειδούς και από την άλλη τον καρκίνο θυρεοειδούς. Εάν κάποιοι όζοι, όχι όμως όλοι, παραμείνουν χωρίς παρακολούθηση, τότε ενδέχεται να εξελιχθούν κάποια στιγμή σε καρκίνο θυρεοειδούς. Θα πρέπει, ωστόσο, να θυμόμαστε πως κάποιοι όζοι δεν πρόκειται ποτέ να εξελιχθούν σε καρκίνο θυρεοειδούς, αλλά δυστυχώς δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ποιοι όζοι θα εμφανίσουν και ποιοι δεν θα εμφανίσουν καρκίνο.

Η παρακέντηση χρησιμοποιείται ως τελευταίο βήμα στην προσπάθεια διάγνωσης της φύσης των όζων.

Έτσι, λοιπόν, μόνοι οι όζοι που συγκεντρώνουν ύποπτα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά και συνοδεύονται συνεπώς από αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο θυρεοειδούς θα πρέπει να υποβάλλονται σε παρακέντηση.

Οι υπόλοιποι όζοι μπορούν να παρακολουθούνται τακτικά με υπερηχογράφημα και σε περίπτωση εμφάνισης ύποπτων χαρακτηριστικών, τότε εξετάζεται το ενδεχόμενο παρακέντησης τους.

Το σύστημα Bethesda αποτελεί το διεθνώς καθιερωμένο σύστημα ταξινόμησης του αποτελέσματος της παρακέντησης των όζων θυρεοειδούς.

Κάθε κατηγορία του συστήματος χαρακτηρίζεται από τον αντίστοιχο κίνδυνο για καρκίνο θυρεοειδούς εντός του όζου. Έτσι, όσο αυξάνεται η κατηγορία τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος για καρκίνο του θυρεοειδούς.

Οι όζοι θυρεοειδούς που ταξινομούνται ως κακοήθεις (καρκίνος θυρεοειδούς) ή ύποπτοι για κακοήθεια (Bethesda V) χρήζουν σαφέστατα θεραπείας.

Επιπρόσθετα, οι όζοι με υποψία θυλακιώδους νεοπλάσματος (Bethesda IV) είναι προτιμότερο να υποβάλλονται σε θεραπεία, παρά σε μοριακή ανάλυση του υλικού της παρακέντησής τους.

Υπάρχουν, ωστόσο, και άλλες κατηγορίες όζων, οι οποίες πληρούν στο ακέραιο τις ενδείξεις θεραπείας τους.

Η θεραπεία των όζων θυρεοειδούς συνίσταται στη χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα (θυρεοειδεκτομή), η οποία μας προσφέρει και το απόλυτο πλεονέκτημα της οριστικής διάγνωσης της φύσης του όζου μέσω της ιστολογικής εξέτασης (βιοψίας).

 

Dr Konstantinos Apostolou

Ο Dr. Κωνσταντίνος Αποστόλου είναι Ειδικευμένος Χειρουργός με Εξειδίκευση τόσο στο πεδίο της Χειρουργικής των Ενδοκρινών Αδένων όσο και της Χειρουργικής Ογκολογίας. Κατέχει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στην «Ελάχιστα Επεμβατική Χειρουργική, Ρομποτική Χειρουργική και Τηλεχειρουργική» από την Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επιπλέον, έχει λάβει επίσημη πιστοποίηση στη Χειρουργική των Ενδοκρινών Αδένων από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Η γνώση, η εμπειρία και η εξειδίκευση του ιατρού εγγυώνται την προσφορά ιατρικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας καθώς και σύγχρονων, προηγμένων θεραπειών σε κάθε ασθενή.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να κλείσετε το ραντεβού σας

Μοιραστείτε το περιεχόμενο: