Η Θυρεοσφαιρίνη ως Καρκινικός Δείκτης για τον Καρκίνο Θυρεοειδούς

Πολλαπλές επιστημονικές μελέτες έχουν εστιάσει το ενδιαφέρον τους στο κατά πόσο η θυρεοσφαιρίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας αποτελεσματικός καρκινικός δείκτης για τον καρκίνο του θυρεοειδούς.

Τι είναι η Θυρεοσφαιρίνη;

Η θυρεοσφαιρίνη (Tg) είναι μία γλυκοπρωτεΐνη που παράγεται από τα κύτταρα του θυρεοειδούς αδένα. Ο βιολογικός ρόλος της θυρεοσφαιρίνης είναι εξαιρετικά σημαντικός όσον αφορά στη σύνθεση των ορμονών του θυρεοειδούς, δηλαδή της Τ₃ και της Τ₄.

Η θυρεοσφαιρίνη παράγεται, ωστόσο, εκτός από τα φυσιολογικά κύτταρα του θυρεοειδούς και από τα κύτταρα των καλώς διαφοροποιημένων καρκίνων του θυρεοειδούς, όπως ο θηλώδης και ο θυλακιώδης καρκίνος θυρεοειδούς. Εύλογα, λοιπόν, προκύπτει το ερώτημα κατά πόσο η θυρεοσφαιρίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καρκινικός δείκτης για τον καρκίνο θυρεοειδούς.

Η θυρεοσφαιρίνη σε τρισδιάστατη ανασύνθεση.

Ποιες καταστάσεις προκαλούν υψηλή θυρεοσφαιρίνη;

Η παραγωγή και έκκριση της θυρεοσφαιρίνης στο αίμα είναι σε άμεση συσχέτιση με την παραγωγή και έκκριση των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα και εξαρτάται από τους ακόλουθους παράγοντες:

• Τη διέγερση του θυρεοειδούς αδένα από την TSH
• Τη μάζα και το συνολικό βάρος του θυρεοειδούς αδένα
• Την πιθανή φλεγμονή ή πιθανό τραυματισμό του θυρεοειδούς αδένα.

Κατά συνέπεια, σε ασθενείς που δεν έχουν υποβληθεί σε αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα (θυρεοειδεκτομή), διάφορες καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν μία υψηλή θυρεοσφαιρίνη (Tg) στο αίμα, στις οποίες περιλαμβάνονται:

• Υπερθυρεοειδισμός
• Βρογχοκήλη και πολυοζώδης βρογχοκήλη
• Νόσος Graves
• Υποξεία θυρεοειδίτιδα
• Χρόνια θυρεοειδίτιδα
• Θυρεοειδίτιδα φαρμακευτικής αιτιολογίας
• Κάθε μορφής θυρεοειδίτιδα (φλεγμονή του θυρεοειδούς αδένα)
• Η πρόσφατη παρακέντηση του θυρεοειδούς αδένα
• Αυξημένη πρόσληψη ιωδίου μέσω της διατροφής ή συμπληρωμάτων διατροφής
• Η κύηση
• Η ηπατική ανεπάρκεια
• Ο καλώς διαφοροποιημένος καρκίνος θυρεοειδούς.

Η θυρεοσφαιρίνη ως καρκινικός δείκτης

Για πολλές δεκαετίες υπήρχε η επιστημονική πεποίθηση πως η θυρεοσφαιρίνη ήταν ένας αποτελεσματικός καρκινικός δείκτης για την διάγνωση του καρκίνου του θυρεοειδούς αδένα. Τι ισχύει τελικά;

Νεότερες επιστημονικές μελέτες έχουν ανατρέψει την θεώρηση αυτή και πλέον η θυρεοσφαιρίνη δεν χρησιμοποιείται ως καρκινικός δείκτης για τη διάγνωση του καρκίνου του θυρεοειδούς. Καίριο ρόλο στην αναθεώρηση αυτή διαδραμάτισε το γεγονός πως η θυρεοσφαιρίνη στο αίμα μπορεί, όπως προαναφέρθηκε, να αυξηθεί εξαιτίας διαφόρων παθήσεων του θυρεοειδούς αδένα, στις οποίες μπορεί μεν να συγκαταλέγεται ο καρκίνος θυρεοειδούς αλλά δεν αποτελεί, ωστόσο, και τη μοναδική αιτία για την υψηλή θυρεοσφαιρίνη στο αίμα.

Προχωρώντας ένα βήμα περαιτέρω, οι νεότερες μελέτες ανέτρεψαν, επίσης, τη θεώρηση αρκετών ετών, κατά την οποία τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα θυρεοσφαιρίνης αίματος (Tg > 1000 ng/ml) ήταν ενδεικτικά και σχεδόν αποδεικτικά της ύπαρξης καρκίνου του θυρεοειδούς με σύγχρονες μεταστάσεις στους λεμφαδένες του τραχήλου ή ακόμη και σε άλλα απομακρυσμένα όργανα.

Τα πλέον πρόσφατα, επιστημονικά τεκμηριωμένα, δεδομένα αποδεικνύουν πως ακόμη και εξαιρετικά αυξημένες τιμές θυρεοσφαιρίνης που ξεπερνούν τα 2000 ng/ml δεν θα πρέπει να θεωρούνται ενδεικτικές της ύπαρξης καρκίνου του θυρεοειδούς με ή χωρίς την παρουσία μεταστάσεων, πριν τον ενδελεχή έλεγχο του θυρεοειδούς αδένα μέσω της κλινικής εξέτασης και του υπερηχογραφήματος, καθώς και της πιθανής παρακέντησης κάποιου ύποπτου όζου του θυρεοειδούς, σε περίπτωση που ανιχνευθεί με το υπερηχογράφημα.

Συνοψίζοντας, στους ασθενείς που δεν έχουν υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή για καρκίνο του θυρεοειδούς, η θυρεοσφαιρίνη δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως καρκινικός δείκτης για τη διάγνωση του καρκίνου θυρεοειδούς. Αντιθέτως, τα επίπεδα της θυρεοσφαιρίνης στο αίμα, ακόμη και όταν είναι εξαιρετικά υψηλά, θα πρέπει να αξιολογούνται με σύνεση και ιδιαίτερη προσοχή και να μην προκαλούν πανικό στους ασθενείς, καθώς δεν οφείλονται αποκλειστικά στον καρκίνο του θυρεοειδούς, ούτε μπορούν αυθαίρετα να αποδοθούν σε αυτόν. Τουναντίον, η ανεύρεση υψηλών επιπέδων θυρεοσφαιρίνης στο αίμα θα πρέπει να παρακινήσει τους ασθενείς να προβούν σε έναν λεπτομερή έλεγχο του θυρεοειδή αδένα τους.

Ποια είναι τελικά η χρησιμότητα της μέτρησης της θυρεοσφαιρίνης;

Σε αντίθεση με τους ασθενείς που δεν έχουν υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή, η μέτρηση των επιπέδων της θυρεοσφαιρίνης στο αίμα αποδεικνύεται ένας εξαιρετικά χρήσιμος καρκινικός δείκτης στους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή με ή χωρίς σύγχρονο λεμφαδενικό καθαρισμό τραχήλου, για καρκίνο του θυρεοειδούς.

Η αξιολόγηση των επιπέδων της θυρεοσφαιρίνης αίματος στους ασθενείς αυτούς επιτρέπει την εξαιρετικά αποτελεσματική παρακολούθησή τους, καθώς και την έγκαιρη ανίχνευση ενδεχόμενης υποτροπής του καλώς διαφοροποιημένου καρκίνου του θυρεοειδούς, η οποία θα εκδηλωθεί με την αύξηση των επιπέδων της θυρεοσφαιρίνης στο αίμα.

Συμπεράσματα – Η θυρεοσφαιρίνη ως καρκινικός δείκτης για τον καρκίνο θυρεοειδούς

Συμπερασματικά, η μέτρηση της θυρεοσφαιρίνης στο αίμα ως καρκινικός δείκτης για τον καρκίνο θυρεοειδούς δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται ως ρουτίνα σε όλους τους ασθενείς, καθώς δεν προσφέρει κάποια αξιόπιστη πληροφόρηση για την διάγνωση του καρκίνου θυρεοειδούς. Στις περιπτώσεις αυτές, η ανεύρεση υψηλής θυρεοσφαιρίνης στο αίμα οφείλει να παρακινήσει τους ασθενείς να προβούν σε έναν ενδελεχή έλεγχο του θυρεοειδούς αδένα τους, με κλινική εξέταση, μέτρηση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα και διενέργεια υπερηχογραφήματος του θυρεοειδούς αδένα και του τραχήλου.

Σε πλήρη αντίθεση, ωστόσο, η αξιολόγηση των επιπέδων της θυρεοσφαιρίνης στο αίμα των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή για τη θεραπεία του καρκίνου θυρεοειδούς αποδεικνύεται εξαιρετικά πολύτιμη, καθώς επιτρέπει την αποτελεσματικότατη παρακολούθηση των ασθενών αυτών και την έγκαιρη ανίχνευση ενδεχόμενης υποτροπής του καρκίνου θυρεοειδούς.