Ενδομητρίωση μετά από Καισαρική

Η ενδομητρίωση μετά από καισαρική τομή αποτελεί μία συνηθισμένη αιτία πρόκλησης ενδομητρίωσης του κοιλιακού τοιχώματος.

Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες επιστημονικές έρευνες, η ενδομητρίωση μετά από καισαρική συμβαίνει στο 0.03% έως και 0.4% των γυναικών που έχουν υποβληθεί σε καισαρική τομή.

Τι είναι η Ενδομητρίωση;

Η ενδομητρίωση αποτελεί μία διηθητική, ωστόσο μη νεοπλασματική, φλεγμονώδη παθολογική κατάσταση των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, στην οποία αναπτύσσεται ενδομητρικός ιστός σε θέσεις εκτός του ενδομητρίου και της μήτρας.

Οι εστίες της ενδομητρίωσης, όπως και το ενδομήτριο, είναι οιστρογονο-εξαρτώμενες, με αποτέλεσμα η βιολογική τους συμπεριφορά να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα επίπεδα των οιστρογόνων και τη φυσιολογική διακύμανσή τους στο αίμα των γυναικών.

Η ενδομητρίωση παρατηρείται στο 10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, με την ακριβή, ωστόσο, εκτίμηση της συχνότητας της να είναι αδύνατη, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό των γυναικών με ενδομητρίωση είναι πλήρως ασυμπτωματικές και συνεπώς δεν προσμετρώνται στο ανωτέρω ποσοστό.

Αναλυτικότερα, η συχνότητα εμφάνισης της ενδομητρίωσης στις διάφορες μορφές της έχει ως εξής:

• Ασυμπτωματικές γυναίκες: 1 – 7%
• Γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε υστερεκτομή: 15%
• Γυναίκες με προβλήματα γονιμότητας (υπογονιμότητα): 50%
• Γυναίκες με χρόνιο πυελικό πόνο: 70%.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου και ποιοι οι προστατευτικοί παράγοντες;

Πολλαπλοί είναι οι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης ενδομητρίωσης σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Στους παράγοντες κινδύνου για την ενδομητρίωση, συνεπώς, συγκαταλέγονται:

• Το οικογενειακό ιστορικό ενδομητρίωσης
• Η ατοκία
• Η παρατεταμένη έκθεση των γυναικών σε αυξημένες ποσότητες οιστρογόνων στο αίμα (πρώιμη εμμηναρχή, όψιμη εμμηνόπαυση)
• Οι εμμηνορρυσιακοί κύκλοι με διάρκεια < 27 ημερών
• Η μηνορραγία
• Το αυξημένο ύψος σώματος
• Ο χαμηλός δείκτης μάζας σώματος (BMI).

Υπάρχουν, ωστόσο, και παράγοντες που δρουν προστατευτικά στην εμφάνιση ενδομητρίωσης και οι οποίοι περιλαμβάνουν:

• Την πολυτοκία (πολλαπλοί τοκετοί)
• Το θηλασμό του νεογνού για μεγάλο χρονικό διάστημα
• Την καθυστερημένη εμμηναρχή (σε ηλικία > 14 ετών).

Ποια συμπτώματα προκαλεί η ενδομητρίωση;

Η ενδομητρίωση προκαλεί πολλαπλά συμπτώματα, με την πλειοψηφία των γυναικών, ωστόσο, να μην εμφανίζει το σύνολο των συμπτωμάτων, αλλά ένα συνδυασμό τους.

Στα συμπτώματα που προκαλεί η ενδομητρίωση περιλαμβάνονται:

• Χρόνιος πυελικός ή/και κοιλιακός πόνος
• Βαρεία δυσμηνόρροια
• Βαρεία μηνορραγία (μεγάλη απώλεια αίματος κατά την έμμηνο ρύση)
• Δυσπαρευνία (έντονος πόνος κατά την σεξουαλική επαφή)
• Υπογονιμότητα – Προβλήματα γονιμότητας
• Πόνος κατά την ούρηση
• Πόνος κατά την αφόδευση
• Ναυτία ή έμετοι κατά την έμμηνο ρύση
• Δυσκοιλιότητα ή διάρροια
• Αδυναμία, καταβολή και εύκολη κόπωση.

Τι είναι η Ενδομητρίωση μετά από Καισαρική Τομή;

Η ενδομητρίωση μετά από καισαρική τομή αποτελεί μία μορφή ενδομητρίωσης, κατά την οποία αναπτύσσεται ενδομητρικός ιστός στο κοιλιακό τοίχωμα (ενδομητρίωση κοιλιακού τοιχώματος) πλησίον της προηγηθείσας καισαρικής τομής.

Η ενδομητρίωση μετά από καισαρική προκαλεί, συνήθως, έντονα συμπτώματα στις γυναίκες ασθενείς, με κυρίαρχο σύμπτωμα τον πόνο στο πάσχον σημείο κατά την ωορρηξία ή κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως (κυκλικός πόνος). Στο σημείο θα πρέπει να αναφέρουμε πως η απουσία κυκλικού πόνου και η ύπαρξη ενός συνεχούς πόνου στο πάσχον σημείο, δεν αποκλείει με ασφάλεια την ύπαρξη ενδομητρίωσης του κοιλιακού τοιχώματος.

Ενδομητρίωση μετά από Καισαρική

Στην περίπτωση, γυναίκα ασθενής 34 ετών με ατομικό αναμνηστικό καισαρικής τομής προ 3 ετών προσήλθε από την συμπρωτεύουσα για την αντιμετώπιση ενός επώδυνου μορφώματος του πρόσθιου κοιλιακού τοιχώματος, το οποίο εντοπιζόταν άνωθεν της προηγηθείσας καισαρικής τομής και επί τα δεξιά της μέσης γραμμής.

Η ασθενής ανέφερε πως το εν λόγω μόρφωμα ήταν εξαιρετικά επώδυνο κατά την ψηλάφησή του, με τον πόνο να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ένταση κατά την ημέρα της ωορρηξίας και τις ημέρες της εμμηνορρυσίας.

Η κλινική εξέταση της ασθενούς αποκάλυψε την παρουσία ενός ευμεγέθους μορφώματος του πρόσθιου κοιλιακού τοιχώματος, άνωθεν της προηγηθείσας καισαρικής τομής, επί τα δεξιά της μέσης γραμμής, το οποίο ήταν εξαιρετικά επώδυνο κατά την ψηλάφησή του, εύρημα συνηγορητικό για ενδομητρίωση μετά από καισαρική τομή.

Το υπερηχογράφημα μαλακών μορίων αποκάλυψε την ύπαρξη μίας ευμεγέθους συμπαγούς μάζας κάτωθεν του υποδόριου λίπους, σε επαφή με το πρόσθιο πέταλο της απονεύρωσης του δεξιού ορθού κοιλιακού μυός.

Στη συνέχεια, η ασθενής υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία, η οποία ανέδειξε την παρουσία ενός συμπαγούς μορφώματος διαστάσεων 4.6 x 3.4 x 2.1 εκατοστά επί τα δεξιά της μέσης γραμμής και άνωθεν της προηγηθείσας καισαρικής τομής, το οποίο διηθούσε πλήρως το πρόσθιο πέταλο του δεξιού ορθού κοιλιακού μυός όπως και τον ίδιο τον δεξιό ορθό κοιλιακό μυ, επεκτεινόμενο στον προπεριτοναϊκό λιπώδη ιστό. Επιπρόσθετα, η μαγνητική τομογραφία αποκάλυψε την παρουσία και 2 έτερων εστιών ενδομητρίωσης, με τη μία εστία να εντοπίζεται επιφανειακά της ευμεγέθους εστίας και την άλλη εστία να βρίσκεται ισοϋψώς στο πρόσθιο πέταλο του αριστερού ορθού κοιλιακού μυός.

Κατόπιν λεπτομερούς ενημέρωσης και ανάλυσης του εγχειρητικού πλάνου, η ασθενής οδηγήθηκε στο χειρουργείο για την αφαίρεση των εν λόγω μορφωμάτων.

Πραγματοποιήθηκε εγκάρσια τομή επί της προηγηθείσας καισαρικής τομής, με την προηγηθείσα τομή και τις συμφύσεις της να εξαιρούνται.

Κατά τη διάνοιξη του υποδορίου λιπώδους ιστού αναγνωρίστηκε η 1^η υποδόριος εστία επί τα δεξιά της μέσης γραμμής όπως και η έτερη εστία επί του προσθίου πετάλου του αριστερού ορθού κοιλιακού μυός, οι οποίες και εξαιρέθηκαν επί απολύτως υγιών ορίων.

Εν συνεχεία, αναγνωρίστηκε η ευμεγέθης συμπαγής εστία επί τα δεξιά της μέσης γραμμής και διαπιστώθηκαν η επέκτασή της προς το υποδόριο λίπος καθώς και η διήθηση τόσο του συνόλου του πρόσθιου πετάλου της απονεύρωσης όσο και του συνόλου τμήματος του δεξιού ορθού κοιλιακού μυός. Η εν λόγω εστία ενδομητρίωσης παρασκευάσθηκε προσεκτικά και εξαιρέθηκε επί απολύτως υγιών περιμετρικών και εν τω βάθει ορίων εκτομής, μετά του προσθίου πετάλου και τμήματος του δεξιού ορθού κοιλιακού μυός, το οποίο εξασφαλίζει την αποφυγή ενδεχόμενης υποτροπής της νόσου.

Το προκληθέν μυοαπονευρωτικό χάσμα επί τα δεξιά της μέσης γραμμής αποκαταστάθηκε στον ίδιο χρόνο με την τοποθέτηση πλέγματος διπλής όψεως, το οποίο καθηλώθηκε περιμετρικά στα χείλη των απονευρώσεων. Ο συμπλησιασμός του δέρματος πραγματοποιήθηκε με ενδοδερμική ραφή πλαστικής χειρουργικής, η οποία εξασφαλίζει ένα άριστο αισθητικό αποτέλεσμα.

Η μετεγχειρητική πορεία της ασθενούς υπήρξε άριστη, με την ασθενή να εξέρχεται της κλινικής το αμέσως επόμενο πρωινό πλήρως κινητοποιημένη και χωρίς μετεγχειρητικό πόνο.

Η ιστολογική εξέταση ανέδειξε την παρουσία μορφωμάτων διαστάσεων 4.5 x 3.3 x 2.1 εκατοστά και 2.2 x 1.8 x 1.7 εκατοστά, τα οποία μορφολογικά χαρακτηρίστηκαν ως ενδομητρίωση μετά από καισαρική τομή του προσθίου κοιλιακού τοιχώματος.

Ενδομητρίωση μετά από Καισαρική – Συμπεράσματα

Η ενδομητρίωση μετά από καισαρική τομή αποτελεί μία εξαιρετικά συνηθισμένη εντόπιση της εξωπυελικής ενδομητρίωσης, με την καισαρική τομή να αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για την πρόκληση ενδομητρίωσης του πρόσθιου κοιλιακού τοιχώματος.

Η οριστική θεραπεία για την ενδομητρίωση μετά από καισαρική όπως και κάθε μορφής ενδομητρίωσης του κοιλιακού τοιχώματος είναι αναμφίβολα η χειρουργική αφαίρεση της εστίας ή των εστιών της ενδομητρίωσης επί απολύτως υγιών περιμετρικών και εν τω βάθει ορίων εκτομής, γεγονός που εξασφαλίζει την οριστική ίαση των ασθενών και την πλήρη απαλλαγή τους από όλα τα συμπτώματα, ενώ ταυτόχρονα εγγυάται την αποφυγή ενδεχόμενης υποτροπής της νόσου, η οποία σε περιπτώσεις διηθημένων ορίων εκτομής ενδέχεται να παρατηρηθεί ακόμη και μετά την πάροδο αρκετών ετών από τη θεραπεία της.