Οξεία Σκωληκοειδίτιδα στα Παιδιά

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα στα παιδιά αποτελεί μία εξαιρετικά συχνή αιτία οξέος κοιλιακού άλγους κατά την παιδική ηλικία, ιδιαίτερα στα παιδιά ηλικίας μεγαλύτερης των 6 ετών.

Σύμφωνα με τα ευρήματα των πλέον πρόσφατων επιστημονικών μελετών, η οξεία σκωληκοειδίτιδα θα εμφανισθεί σε 1 – 8% των παιδιών, με την συχνότητα εμφάνισής της, ωστόσο, να ελαττώνεται σε παιδιά ηλικίας μικρότερης των 5 ετών.

Όπως και στους ενήλικες, έτσι και στα παιδιά, η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας είναι ζωτικής σημασίας για την ορθή θεραπεία και την αποφυγή πρόκλησης ενδεχόμενων επιπλοκών.

Τι είναι η Οξεία Σκωληκοειδίτιδα;

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα αποτελεί μία οξεία φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, που αποτελεί μία απόφυση που εξορμάται από το τυφλό κόλον, την αρχή δηλαδή του παχέος εντέρου.

Η απόφραξη του αυλού της σκωληκοειδούς απόφυσης, η οποία μπορεί να προκληθεί από κόπρανα (συνηθέστερο στους ενήλικες) ή από την υπερπλασία του λεμφικού της ιστού (συνηθέστερο στα παιδιά) έχει ως αποτέλεσμα την στάση του περιεχομένου της, γεγονός που συνεπάγεται την υπερανάπτυξη μικροβίων και την πρόκληση της οξείας σκωληκοειδίτιδας.

Η προκληθείσα φλεγμονή με τη σειρά της ενδέχεται, εάν παραμείνει δίχως θεραπεία, να οδηγήσει στη ρήξη της σκωληκοειδούς απόφυσης, γεγονός που θα οδηγήσει σε μία εξαιρετικά κρίσιμα κλινική κατάσταση, την περιτονίτιδα (επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα).

Οξεία Σκωληκοειδίτιδα στα Παιδιά: Ποια είναι τα Συμπτώματα;

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα στα παιδιά εκδηλώνεται κλινικά ελαφρώς διαφορετικά συγκριτικά με τους ενήλικες, καθώς τα παιδιά μπορεί να καθυστερήσουν ή να μην εμφανίσουν την πλήρη εικόνα των συμπτωμάτων των ενηλίκων.

Στα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσουν τα παιδιά με οξεία σκωληκοειδίτιδα περιλαμβάνονται:

• Το κοιλιακό άλγος, το οποίο ξεκινά συνήθως περιομφαλικά και σταδιακά μετατοπίζεται προς τον δεξιό λαγόνιο βόθρο, που είναι συνεχές και δεν υποχωρεί με την μεταβολή της στάσης του σώματος
• Η αναπηδώσα ευαισθησία (Rebound) στην κοιλία (πόνος κατά την άρση της πίεσης)
• Η ανορεξία
• Η ναυτία
• Οι έμετοι
• Οι διαρροϊκές κενώσεις
• Ο πυρετός
• Ο μετεωρισμός (φούσκωμα της κοιλιάς)
• Η ευερεθιστότητα ή ο λήθαργος
• Δυσκολία στη βάδιση, εξαιτίας του πόνου
• Το ανεξήγητο κλάμα (σε παιδιά πολύ μικρής ηλικίας)
• Το θετικό σημείο McBurney (πόνος κατά την πίεση του δεξιού λαγονίου βόθρου)
• Το θετικό σημείο Rovsing (πόνος στον δεξιό λαγόνιο βόθρο κατά την πίεση του αριστερού λαγονίου βόθρου)
• Το θετικό σημείο Ψοΐτου (πόνος στον δεξιό λαγόνιο βόθρο κατά την έκταση του δεξιού κάτω άκρου).

Πώς πραγματοποιείται η Διάγνωση;

Η διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας στα παιδιά απαιτεί μεγάλη εμπειρία, καθώς και υψηλό δείκτη κλινικής υποψίας σε κάθε παιδί που παρουσιάζει κάποια από τα προαναφερθέντα συμπτώματα.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει, ωστόσο, να τονισθεί πως η απουσία ενός ή περισσότερων εκ των τυπικών συμπτωμάτων δεν μπορεί με ασφάλεια να αποκλείσει την διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας στα παιδιά, καθώς νεότερες επιστημονικές έρευνες σε παιδιά με οξεία σκωληκοειδίτιδα απέδειξαν πως:

• Το 50% των παιδιών δεν εμφάνιζαν μετατόπιση του πόνου προς τον δεξιό λαγόνιο βόθρο,
• Το 52% των παιδιών δεν παρουσίαζε αναπηδώσα κοιλιακή ευαισθησία
• Το 40% των παιδιών παρουσίαζε φυσιολογική όρεξη για λήψη τροφής.

Για την ορθή διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας στα παιδιά, απαιτούνται, λοιπόν:

• Λήψη ενός λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού από το παιδί και τους οικείους του, σχετικά με τον χρόνο έναρξης του πόνου και την παρουσία ή απουσία άλλων συμπτωμάτων
• Ενδελεχής κλινική εξέταση της κοιλίας
• Αιματολογικές εξετάσεις, για την εκτίμηση των δεικτών φλεγμονής στο αίμα
• Υπέρηχος (Υπερηχογράφημα) κοιλίας
• Αξονική τομογραφία κοιλίας, σε διαγνωστικά αμφίβολες περιπτώσεις.

Ενδεχόμενες Επιπλοκές της Οξείας Σκωληκοειδίτιδας στα Παιδιά

Η κλινική πορεία της οξείας σκωληκοειδίτιδας στα παιδιά εξελίσσεται πιο γρήγορα, σε σύγκριση με τους ενήλικες, όπως αποδεικνύεται επιστημονικά.

Πολλαπλές μελέτες έχουν αποδείξει πως τα ποσοστά ρήξης της σκωληκοειδούς απόφυσης και πρόκλησης περιτονίτιδας από οξεία σκωληκοειδίτιδα είναι εξαιρετικά αυξημένα στα παιδιά, με αποτέλεσμα η ορθή και έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία να αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους για την οριστική και ανεπίπλεκτη θεραπεία των παιδιών.

Οξεία Σκωληκοειδίτιδα στα Παιδιά: Ποια είναι η Θεραπεία;

Η θεραπεία για την οξεία σκωληκοειδίτιδα στα παιδιά είναι αμιγώς χειρουργική και συνίσταται στη χειρουργική αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης (σκωληκοειδεκτομή).

Στις μέρες μας, η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή τείνει να αντικαταστήσει πλήρως την ανοικτή μέθοδο, καθώς η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή επιστημονικά αποδεδειγμένα χαρακτηρίζεται από τα ακόλουθα πλεονεκτήματα έναντι της ανοικτής μεθόδου:

• Ελάχιστο χειρουργικό τραύμα
• Ταχύτατη ανάρρωση
• Μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο
• Ταχύτερη επιστροφή στην οικεία και τις συνήθεις δραστηριότητες του παιδιού.

Στο σημείο αυτό οφείλουμε να τονίσουμε τη σημασία της έγκαιρης θεραπείας της οξείας σκωληκοειδίτιδας στα παιδιά.

Ο ιδανικός χρόνος πραγματοποίησης της σκωληκοειδεκτομής, όπως έχει επιστημονικά αποδειχθεί, είναι εντός των πρώτων 24 ωρών από την έναρξη του κοιλιακού άλγους, καθώς η προσέγγιση αυτή ελαττώνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης των επιπλοκών της οξείας σκωληκοειδίτιδας (ρήξη σκωληκοειδούς απόφυσης, περιτονίτιδα), συγκριτικά με την χειρουργική θεραπεία της νόσου μετά την παρέλευση 48 ωρών από την έναρξη του άλγους.

Ανάρρωση μετά από Σκωληκοειδεκτομή

Ύστερα από την λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή, η ανάρρωση είναι ταχύτατη, με το σύνολο των παιδιών να σιτίζεται ελεύθερα μετά την πάροδο μόλις μερικών ημερών από την χειρουργική επέμβαση.

Η διάρκεια νοσηλείας εξαρτάται, επίσης, σε μέγιστο βαθμό από την ύπαρξη ή μη επιπλοκών της οξείας σκωληκοειδίτιδας κατά την θεραπεία της και κυμαίνεται από 1 ημέρα για την ανεπίπλεκτη οξεία σκωληκοειδίτιδα έως και 5 ημέρες για τις περιπτώσεις παιδιών με οξεία σκωληκοειδίτιδα και ρήξη της σκωληκοειδούς απόφυσης με πρόκληση αποστήματος ή περιτονίτιδας.

Οξεία Σκωληκοειδίτιδα σε Παιδιά: Υψηλός Δείκτης Υποψίας

Εξαιρετικά σημαντικό είναι να τονισθεί ο μείζων ρόλος που διαδραματίζει ο υψηλός δείκτης υποψίας για την ύπαρξη οξείας σκωληκοειδίτιδας σε κάθε παιδί που εμφανίζει οξύ κοιλιακό άλγος με πυρετό, με τα συμπτώματα να επιμένουν για μερικές ώρες και να μην υποχωρούν με τα συνήθη αναλγητικά φάρμακα.

Σαφέστατα, κάθε κοιλιακό άλγος στο παιδί δεν μεταφράζεται αυτόματα και σε οξεία σκωληκοειδίτιδα, ωστόσο επί επιμονής των συμπτωμάτων ή ανησυχίας για την ακριβή αιτία του πόνου, η κλινική εξέταση του παιδιού και η πραγματοποίηση των κατάλληλων εργαστηριακών εξετάσεων κρίνεται παραπάνω από επιβεβλημένη.

Οξεία Σκωληκοειδίτιδα στα Παιδιά – Συμπεράσματα

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα στα παιδιά αποτελεί μία επείγουσα ιατρική κατάσταση, η οποία χρήζει άμεσης κλινικής εξέτασης, ορθής διάγνωσης και έγκαιρης θεραπείας.

Η άτυπη εικόνα των συμπτωμάτων των παιδιών καθυστερούν πολλές φορές σημαντικά την έγκαιρη διάγνωση και την θεραπείας, παράγοντες που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης των επιπλοκών της οξείας σκωληκοειδίτιδας.

Στη σύγχρονη εποχή, η έγκαιρη χειρουργική θεραπεία με τη μορφή της ελάχιστα επεμβατικής σκωληκοειδεκτομής εγγυάται την οριστική θεραπεία, την ταχύτατη ανάρρωση και την εξάλειψη του κινδύνου εμφάνισης των επιπλοκών της νόσου.