Aιμορροΐδες και Ραγάδα Πρωκτού

Οι αιμορροΐδες και η ραγάδα πρωκτού αποτελούν δύο συχνές παθήσεις που επηρεάζουν την πρωκτική περιοχή, καθώς και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παρόλο που τα αίτια πρόκλησής τους, τα συμπτώματα και η αντιμετώπισή τους διαφέρουν σημαντικά, οι δύο αυτές παθήσεις συχνά συνυπάρχουν και μπορεί να προκαλέσουν έντονο πόνο και δυσφορία.

Στη συνέχεια θα εξετάσουμε τη συσχέτιση μεταξύ τους, τους παράγοντες που τις προκαλούν, καθώς και τις προτεινόμενες μεθόδους πρόληψης και θεραπείας τους.

Τι είναι οι Αιμορροΐδες;

Οι αιμορροΐδες αποτελούν ένα φυσιολογικό πλέγμα από αρτηρίες και φλέβες στην περιοχή του πρωκτού, οι οποίες υπάρχουν υπό φυσιολογικές συνθήκες σε όλους τους ανθρώπους και δρουν προστατευτικά στον βλεννογόνο του πρωκτού. Η διόγκωση των αιμορροΐδων, ωστόσο, αποτελεί μία παθολογική κατάσταση που ονομάζεται αιμορροϊδοπάθεια και συνοδεύεται από πόνο στην περιοχή του πρωκτού καθώς και αιμορραγία από το κατώτερο πεπτικό σύστημα (αίμα στα κόπρανα).

Τύποι αιμορροΐδων

• Εσωτερικές αιμορροΐδες – Βρίσκονται άνωθεν της οδοντωτής γραμμής, ενώ συνήθως δεν προκαλούν πόνο, αλλά μπορεί να αιμορραγήσουν.
• Εξωτερικές αιμορροΐδες – Βρίσκονται κάτωθεν της οδοντωτής γραμμής, στο δέρμα πέριξ του πρωκτού και μπορεί να προκαλέσουν έντονο πόνο και δυσφορία στην περιοχή.

Αιμορροΐδες – Αίτια και Συμπτώματα

Οι παράγοντες που προκαλούν τις αιμορροΐδες έχουν ως κοινό παρονομαστή την χρόνια αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, η οποία με τη σειρά της οδηγεί στη φλεβική συμφόρηση και ως εκ τούτου στη διόγκωση των αιμορροΐδων. Στους κυρίαρχους παράγοντες πρόκλησης της αιμορροϊδοπάθειας περιλαμβάνονται:

• Χρόνια δυσκοιλιότητα
• Χρόνιος βήχας
• Εγκυμοσύνη
• Βαριά χειρωνακτική εργασία
• Καθιστική ζωή.

Οι διογκωμένες αιμορροΐδες προκαλούν συγκεκριμένα συμπτώματα και σημεία, με τα συνηθέστερα να αποτελούν:

• Η αιμορραγία κατά την κένωση και μετά από αυτή
• Η πρόπτωση (εξωτερίκευση) των αιμορροΐδων
• Το ψηλαφητό μόρφωμα στην περιοχή του πρωκτού
• Ο κνησμός και το αίσθημα βάρους στην περιπρωκτική περιοχή.

Τι είναι η Ραγάδα Πρωκτού;

Η ραγάδα πρωκτού αποτελεί μια μικρή εξέλκωση (σχισμή) στον πρωκτικό βλεννογόνο, η οποία προκαλεί έντονο πόνο, αίσθημα καύσου και αιμορραγία, ειδικά κατά την αφόδευση αλλά και μετά από αυτή.

Η ραγάδα πρωκτού εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα μέσης ηλικίας, με τη διάγνωσή της συχνά να καθυστερεί, διότι τα συμπτώματά της αποδίδονται συνήθως σε άλλες παθήσεις του πρωκτού.

Ποια Αίτια προκαλούν την Ραγάδα Πρωκτού;

Η πλειονότητα των περιπτώσεων ραγάδας του πρωκτού εκδηλώνεται πρωτοπαθώς, δηλαδή η ραγάδα δεν οφείλεται σε κάποια άλλη πάθηση του πρωκτού. Στις συνηθέστερες αιτίες πρόκλησης της ραγάδας του πρωκτού συγκαταλέγονται:

• Χρόνια δυσκοιλιότητα
• Συχνές διάρροιες.
• Ο φυσιολογικός τοκετός
• Ο πρωκτικός έρωτας
• Ο ιατρογενής τραυματισμός της περιοχής (κατά την εισαγωγή χειρουργικού πρωκτικού διαστολέα ή κάποιου υποκλυσμού).

Ποια είναι τα Συμπτώματα της Ραγάδας του Πρωκτού;

Τα συμπτώματα της ραγάδας του πρωκτού είναι έντονα και είναι αδύνατον να διαλάθουν της προσοχής των ασθενών. Το συνηθέστερο σύμπτωμα που περιγράφουν οι ασθενείς με ραγάδα πρωκτού είναι ο έντονος πόνος κατά την αφόδευση αλλά και κάποιες ώρες μετά από αυτή, ο οποίος συνοδεύεται από:

• Αίσθηση καύσου και σκισίματος στην περιοχή του πρωκτού
• Έντονος κνησμός στον πρωκτό
• Αίμα στα κόπρανα ή στο χαρτί υγείας (ραγάδα πρωκτού και αίμα).

Πως Σχετίζονται οι Αιμορροΐδες και η Ραγάδα Πρωκτού;

Η συσχέτιση ανάμεσα στις αιμορροΐδες και τη ραγάδα πρωκτού προκύπτει, ουσιαστικά, τόσο από τους κοινούς γενεσιουργούς παράγοντες των δύο παθήσεων, με προεξάρχουσα τη χρόνια δυσκοιλιότητα, όσο και από κάποια κοινά συμπτώματα μεταξύ των δύο παθήσεων.

Η χρόνια δυσκοιλιότητα αποτελεί την κύρια αιτία και για τις δύο παθήσεις. Η διέλευση σκληρών κοπράνων και η έντονη πίεση κατά την αφόδευση προκαλούν τόσο φλεβική συμφόρηση στις αιμορροϊδικές φλέβες (αιμορροΐδες) όσο και τραυματισμό στον πρωκτό (ραγάδα πρωκτού).

Όπως προαναφέρθηκε, οι αιμορροΐδες και η ραγάδα πρωκτού μοιράζονται από κοινού κάποια κοινά συμπτώματα, στα οποία ανήκουν:

• H αιμορραγία κατά την αφόδευση
• Ο πόνος και ο ερεθισμός στην περιοχή
• Δυσκολία στην αφόδευση εξαιτίας του έντονου πόνου.

Θεραπεία & Αντιμετώπιση

Η θεραπευτική αντιμετώπιση και των δύο καταστάσεων απαιτεί παρόμοια προσέγγιση, με κύριους θεραπευτικούς στόχους την ελάττωση της πίεσης στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα, την επούλωση και την πρόληψη ενδεχόμενων υποτροπών.

Η υιοθέτηση συγκεκριμένων συντηρητικών μέτρων προσφέρει άμεση ανακούφιση από τα συμπτώματα που προκαλούν τόσο οι αιμορροΐδες όσο και η ραγάδα πρωκτού, στα οποία συγκαταλέγονται:

• Η κατανάλωση άφθονων φυτικών ινών
• Η επαρκής ενυδάτωση
• Η αποφυγή πικάντικων και λιπαρών τροφών
• Τα χλιαρά καθιστά μπάνια
• Η τοπική εφαρμογή αλοιφών με αναλγητικές και αναισθητικές ιδιότητες
• Η αποφυγή της καθιστικής ζωής.

Επί αδυναμίας, ωστόσο, ελέγχου των συμπτωμάτων με τα συντηρητικά μέτρα θεραπείας, η εφαρμογή φαρμακευτικής θεραπείας προσφέρει σημαντική ανακούφιση από τα συμπτώματα των δύο αυτών παθήσεων:

• Ειδικές κρέμες με νιτρογλυκερίνη ή διλτιαζέμη για την ραγάδα πρωκτού
• Ειδικές αλοιφές για τις αιμορροΐδες.

Η χειρουργική θεραπεία αποτελεί, εντούτοις, την μοναδική και οριστική θεραπεία τόσο για τις αιμορροΐδες όσο και για τη ραγάδα πρωκτού, με τις χειρουργικές θεραπευτικές μεθόδους για τις δύο αυτές παθήσεις να περιλαμβάνουν:

• Την έσω πλάγια σφιγκτηροτομή για τη ραγάδα πρωκτού
• Την αιμορροϊδεκτομή ή την αιμορροϊδοπηξία για τις εσωτερικές αιμορροΐδες
• Την απολίνωση, τη σκληροθεραπεία ή την εκτομή για τις εξωτερικές αιμορροΐδες.

Ραγάδα Πρωκτού και Αιμορροΐδες – Συμπεράσματα

Η ραγάδα πρωκτού και οι αιμορροΐδες είναι δύο καταστάσεις που συνδέονται στενά και συχνά εμφανίζονται από κοινού. Στοχεύοντας στην πρόληψη και την ελαχιστοποίηση του ενδεχομένου υποτροπής των δύο παθήσεων, οι ασθενείς θα πρέπει ιδανικά να:

• Διατηρούν μία υγιεινή διατροφή με άφθονες φυτικές ίνες
• Παραμένουν επαρκώς ενυδατωμένοι
• Καταβάλουν κάθε προσπάθεια αποφυγής της δυσκοιλιότητας
• Διατηρούν μία άριστη υγιεινή της περιοχής του πρωκτού
• Επισκεφθούν έγκαιρα τον ειδικό ιατρό επί επιμονής των συμπτωμάτων των δύο παθήσεων πέραν των έξι εβδομάδων.