Βαριά Οστεοπόρωση εξαιτίας Αδενώματος Παραθυρεοειδούς

Πολυάριθμες επιστημονικές μελέτες έχουν κατά καιρούς αναδείξει τη συσχέτιση ανάμεσα στην παραθορμόνη, το αδένωμα παραθυρεοειδούς αδένα και την οστεοπόρωση.

Η οστεοπόρωση αποτελεί την παθολογική εκείνη κατάσταση στην οποία τα οστά έχουν απωλέσει μεγάλο μέρος της οστικής τους πυκνότητας, με αποτέλεσμα την αλλαγή της αρχιτεκτονικής τους σε μοριακό επίπεδο.

Εικόνες από το μηριαίο οστό, το οποίο εμφανίζει από αριστερά προς τα δεξιά: φυσιολογική οστική πυκνότητα, οστεοπενία και οστεοπόρωση.

Οστική Πυκνότητα και Οστεοπόρωση

Η αξιολόγηση της πυκνότητας των οστών πραγματοποιείται με τη μέτρηση οστικής πυκνότητας, η οποία συγκρίνει την οστική πυκνότητα κάθε ατόμου με αυτή ενός υγιούς ενήλικα και με τον τρόπο αυτό προκύπτει το T – score. Έτσι, λοιπόν, διακρίνουμε τις ακόλουθες κατηγορίες οστικής πυκνότητας, με βάση το T – score:

• T – score > – 1 : φυσιολογική οστική πυκνότητα
• – 2.5 ≤ T – score ≤ – 1 : οστεοπενία
• T – score ≤ – 2.5 : οστεοπόρωση
• T – score ≤ – 3.5 : βαριά οστεοπόρωση

T – score, οστεοπενία και οστεοπόρωση.

Η ελαττωμένη οστική πυκνότητα έχει ως συνέπεια την ελαττωμένη αντοχή των οστών στην καταπόνηση και τις ασκούμενες σε αυτά δυνάμεις, με αποτέλεσμα τη συχνή εμφάνιση καταγμάτων των οστών.

Σε βαρύτατες, μάλιστα, περιπτώσεις οστεοπόρωσης, ενδέχεται να παρατηρηθούν και αυτόματα κατάγματα των οστών, τα οποία προκύπτουν μετά από εξαιρετικά μικρή φόρτισή τους, όπως για παράδειγμα η επιτέλεση των καθημερινών δραστηριοτήτων των ασθενών.

Παραθορμόνη, Αδένωμα Παραθυρεοειδούς και Οστεοπόρωση

Η παραθορμόνη είναι μία ορμόνη που εκκρίνεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες και αποτελεί την κύρια ορμόνη ρύθμισης των επιπέδων του ασβεστίου στο αίμα.

Η δράση της παραθορμόνης ασκείται σε 3 όργανα – στόχους:

• Στα οστά
• Στους νεφρούς
• Στο έντερο

Η δράση της παραθορμόνης έγκειται στην αύξηση των επιπέδων του ασβεστίου στο αίμα, ενώ η επίτευξη φυσιολογικών επιπέδων ασβεστίου καταστέλλει στη συνέχεια την έκκριση της παραθορμόνης, με αποτέλεσμα την συνεχή και στενή ρύθμιση του ασβεστίου στο αίμα στα φυσιολογικά επίπεδα.

Στα οστά συγκεκριμένα, η παραθορμόνη προκαλεί δύο αντικρουόμενα φαινόμενα:

• Την αύξηση της οστικής πυκνότητας ή
• Την ελάττωση της οστικής πυκνότητας, σε περιπτώσεις παρατεταμένα υψηλών επιπέδων παραθορμόνης στο αίμα.

Κατά συνέπεια, η επί μακρόν υψηλή παραθορμόνη στο αίμα, όπως μπορεί να την προκαλέσει κάποιο αδένωμα παραθυρεοειδούς, θα έχει ως αποτέλεσμα την ελάττωση της οστικής πυκνότητας, η οποία θα εξελιχθεί σε οστεοπόρωση, εάν το αίτιο που προκαλεί τα αυξημένα επίπεδα παραθορμόνης δεν αντιμετωπισθεί θεραπευτικά.

Βαριά Οστεοπόρωση προκληθείσα από Αδένωμα Παραθυρεοειδούς

Στην περίπτωση μας, γυναίκα ασθενής 51 ετών προσήλθε για χειρουργική αντιμετώπιση για ένα αδένωμα παραθυρεοειδούς αδένα, την ύπαρξη του οποίου δεν γνώριζε μέχρι πριν λίγες εβδομάδες.

Η ασθενής είχε εμφανίσει σταδιακή ελάττωση της οστικής πυκνότητάς της κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, με την πλέον πρόσφατη μέτρηση οστικής πυκνότητας να αναδεικνύει ένα T – score = – 3.5, το οποίο μεταφράζεται σε βαριά οστεοπόρωση. Πέραν, ωστόσο, του ελαττωμένου T – score, η ασθενής εμφάνιζε κατά τα τελευταία έτη όλα τα συμπτώματα της βαριάς οστεοπόρωσης, όπως:

• Εύκολη κόπωση
• Μυϊκά άλγη
• Μυϊκή αδυναμία

Η εργαστηριακή διερεύνηση αποκάλυψε πως η ασθενής έπασχε από πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, έχοντας:

• Ασβέστιο αίματος: 11.6 g/dl (φυσιολογικές τιμές: 8.5 – 10.5 g/dl)
• Παραθορμόνη αίματος: 425 pg/ml (φυσιολογικές τιμές: 15 – 85 pg/ml)

Τη διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού ακολούθησε ο εντοπισμός του πάσχοντος παραθυρεοειδούς αδένα, με την πραγματοποίηση των εξετάσεων εντοπισμού, στις οποίες συγκαταλέγονται το υπερηχογράφημα παραθυρεοειδών αδένων και το σπινθηρογράφημα παραθυρεοειδών αδένων.

Το σπινθηρογράφημα παραθυρεοειδών αδένων αναδεικνύει αδένωμα του δεξιού κάτω παραθυρεοειδούς αδένα.

Οι απεικονιστικές εξετάσεις εντοπισμού ανέδειξαν ένα ευμέγεθες αδένωμα του δεξιού κάτω παραθυρεοειδούς αδένα, με τους υπόλοιπους παραθυρεοειδείς αδένες να εμφανίζουν φυσιολογική μορφολογία.

Κατόπιν προσεκτικής αξιολόγησης των ευρημάτων των εξετάσεων εντοπισμού, η ασθενής ενημερώθηκε αναλυτικά και αποφασίσθηκε η χειρουργική θεραπεία της ασθενούς, δηλαδή η παραθυρεοειδεκτομή του αδενώματος του δεξιού κάτω παραθυρεοειδούς αδένα, με την διεγχειρητική μέτρηση της παραθορμόνης στο αίμα.

Πριν την πραγματοποίηση της τραχηλικής τομής μετρήθηκαν τα επίπεδα παραθορμόνης αίματος, τα οποία και ήταν 395 pg/ml. Εν συνεχεία, αποκαλύφθηκε ο θυρεοειδής αδένας, με τον δεξιό λοβό του να παρασκευάζεται και να ανασπάται προς τη μέση γραμμή. Καθόλη τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, η χρήση της διεγχειρητικής νευροδιέγερσης και νευροπαρακολούθησης εξασφάλιζε την ακεραιότητα και λειτουργικότητα του δεξιού παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου, το οποίο και αναγνωρίστηκε και διαφυλάχθηκε στο ακέραιο.

Η ανάσπαση του δεξιού λοβού του θυρεοειδούς αδένα προς τη μέση γραμμή αποκάλυψε το ευμέγεθες αδένωμα του δεξιού κάτω παραθυρεοειδούς αδένα, το οποίο ήταν σε άμεση επαφή με τον δεξιό λοβό του θυρεοειδούς αδένα.

Κατά το στάδιο αυτό, ακριβώς πριν την αφαίρεση του αδενώματος, μετρήθηκαν εκ νέου τα επίπεδα της παραθορμόνης αίματος, τα οποία εξαιτίας των χειρουργικών χειρισμών είχαν ανέλθει στα 511 pg/ml.

Εν συνεχεία, πραγματοποιήθηκε χειρουργική αφαίρεση του έκτοπου αδενώματος παραθυρεοειδούς (παραθυρεοειδεκτομή), με τα επίπεδα της παραθορμόνης 20 λεπτά μετά την αφαίρεση να έχουν ελαττωθεί δραματικά στα 41 pg/ml, έχοντας έτσι επιστρέψει στα φυσιολογικά επίπεδα.

Η διεγχειρητική μέτρηση της παραθορμόνης αίματος και η επιστροφή των επιπέδων της παραθορμόνης σε φυσιολογικά επίπεδα κατά τη διάρκεια της παραθυρεοειδεκτομής εξασφαλίζει τόσο την απουσία κάποιου έτερου παθολογικού παραθυρεοειδούς αδένα, όσο και την κλινική οριστική ίαση των ασθενών.

Η μετεγχειρητική πορεία της ασθενούς υπήρξε άριστη, με την ασθενή να εξέρχεται της κλινικής το ίδιο απόγευμα, με φυσιολογική λειτουργικότητα των παλίνδρομων λαρυγγικών νεύρων και φυσιολογικά επίπεδα παραθορμόνης αίματος (21 pg/ml).

Χειρουργική αφαίρεση (παραθυρεοειδεκτομή) αδενώματος δεξιού κάτω παραθυρεοειδούς αδένα.

Συμπεράσματα

Συμπερασματικά, η επί μακρόν αυξημένη παραθορμόνη στο αίμα που προκαλεί το αδένωμα παραθυρεοειδούς μπορεί να προκαλέσει βαριά οστεοπόρωση, κατάσταση που ενδεχομένως είναι μη αναστρέψιμη για την αρχιτεκτονική των οστών. Η έγκαιρη διάγνωση από κάποιον ενδοκρινολόγο και η χειρουργική θεραπεία του αδενώματος παραθυρεοειδούς που πραγματοποιεί κάποιος εξειδικευμένος χειρουργός παραθυρεοειδών εγγυώνται την πραγματοποίηση της χειρουργικής επέμβασης χωρίς επιπλοκές, όπως επίσης και την οριστική ίαση των ασθενών.