Υψηλό Ασβέστιο και Φυσιολογική Παραθορμόνη: Ένας συχνός συνδυασμός

Το υψηλό ασβέστιο με φυσιολογική παραθορμόνη στο αίμα αποτελεί μία αρκετά συχνή διαταραχή στις μέρες μας.

Παραθορμόνη και παραθυρεοειδείς αδένες

Η παραθορμόνη αποτελεί μία ορμόνη την οποία παράγουν και απελευθερώνουν στην κυκλοφορία του αίματος οι παραθυρεοειδείς αδένες.

Η έκκριση της παραθορμόνης εξαρτάται άμεσα από τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίμα. Αναλυτικότερα, τα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα διεγείρουν τους παραθυρεοειδείς αδένες να συνθέσουν παραθορμόνη, η οποία στη συνέχεια αυξάνει το ασβέστιο στο αίμα και το επαναφέρει στα φυσιολογικά επίπεδα.

Κατά παρόμοιο τρόπο, τα υψηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα (υπερασβεστιαιμία) καταστέλλουν τη σύνθεση και έκκριση της παραθορμόνης, ώστε να μην υπάρξει περαιτέρω αύξηση του ασβεστίου στο αίμα.

Εύλογα, λοιπόν, το υψηλό ασβέστιο στο αίμα θα έπρεπε να συνοδεύεται από μία παραθορμόνη φυσιολογική ή ακόμη και χαμηλότερη από τα κατώτερα φυσιολογικά όρια.

Τι συμβαίνει, λοιπόν, όταν το υψηλό ασβέστιο στο αίμα συνοδεύεται από μία φυσιολογική παραθορμόνη;

Υψηλό ασβέστιο και φυσιολογική παραθορμόνη: Τα αίτια

Τα αίτια που προκαλούν το υψηλό ασβέστιο στο αίμα, ενώ η παραθορμόνη παραμένει φυσιολογική (εντός των φυσιολογικών ορίων),  έχουν ως μηχανισμό πρόκλησης ένα εκ των δύο ακόλουθων φαινομένων:

• Την αδυναμία των παραθυρεοειδών αδένων να καταστείλουν τη σύνθεση και έκκριση της παραθορμόνης, παρά τα αυξημένα επίπεδα του ασβεστίου στο αίμα, ή
• Την ελαττωμένη αποβολή του ασβεστίου από το σώμα, με αποτέλεσμα την πρόκληση υψηλών επιπέδων ασβεστίου στο αίμα, ενώ οι παραθυρεοειδείς αδένες λειτουργούν απολύτως φυσιολογικά.

Στην πρώτη περίπτωση, η διαταραχή εντοπίζεται και αφορά αποκλειστικά στους παραθυρεοειδείς αδένες, οι οποίοι αδυνατούν να καταστείλουν τη σύνθεση και απελευθέρωση της παραθορμόνης. Η διαταραχή αυτή της αυτόνομης έκκρισης παραθορμόνης από τους παραθυρεοειδείς αδένες, παρά τα υψηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, αποτελεί μία παθολογική κατάσταση που ονομάζεται πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός.

Στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, ένας ή/και όλοι οι παραθυρεοειδείς αδένες αποκτούν μία αυτονομία όσον αφορά στη σύνθεση της παραθορμόνης, καθώς αυτή συμβαίνει ανεξάρτητα από το εάν τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα είναι φυσιολογικά ή υψηλότερα του φυσιολογικού. Διάφορες παθήσεις των παραθυρεοειδών αδένων μπορούν να προκαλέσουν τον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, στις οποίες περιλαμβάνονται:

• Το αδένωμα παραθυρεοειδούς αδένα
• Η διάχυτη υπερπλασία όλων των παραθυρεοειδών αδένων
• Ο καρκίνος του παραθυρεοειδούς αδένα.

Σε αντίθεση, ωστόσο, με τον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, η ανεπαρκής αποβολή του ασβεστίου από το σώμα αποτελεί έναν διαφορετικό μηχανισμό που προκαλεί υψηλό ασβέστιο και ταυτόχρονα φυσιολογική παραθορμόνη στο αίμα. Στην περίπτωση αυτή, το γενεσιουργό αίτιο αφορά στην ανεπαρκή διέγερση του υποδοχέα της παραθορμόνης, εξαιτίας μίας κληρονομικής πάθησης που φέρει το όνομα οικογενής υπασβεστιουρική υπερασβεστιαιμία (FHH – FamilialHypocalciuric Hypercalcemia).

Στην οικογενή υπασβεστιουρική υπερασβεστιαιμία, ο ανθρώπινος οργανισμός αποβάλλει με τα ούρα μικρότερη ποσότητα ασβεστίου από τη φυσιολογική, με αποτέλεσμα τη συσσώρευση του ασβεστίου στο αίμα και την πρόκληση υπερασβεστιαιμίας, ενώ ταυτόχρονα τα επίπεδα παραθορμόνης είναι απολύτως φυσιολογικά.

Πως πραγματοποιείται η διάγνωση μεταξύ των δύο παθήσεων;

Η ακριβής διάγνωση ανάμεσα στις δύο παθήσεις που προκαλούν υψηλό ασβέστιο με φυσιολογική παραθορμόνη στο αίμα, ανάμεσα δηλαδή στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό και την οικογενή υποασβεστιουρική υπερασβεστιαιμία, πραγματοποιείται μέσω βιοχημικών εξετάσεων αίματος καθώς και ούρων 24ωρου.

Αναλυτικότερα, οι ασθενείς με πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό εμφανίζουν φυσιολογικά ή αυξημένα επίπεδα ασβεστίου ούρων, σε αντίθεση με τους ασθενείς με οικογενή υπασβεστιουρική υπερασβεστιαιμία, οι οποίοι παρουσιάζουν ελαττωμένη αποβολή ασβεστίου στα ούρα.

Στις περιπτώσεις εκείνες που επιβεβαιωθεί η διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού, ακολουθεί η ανεύρεση του ακριβούς αιτίου πρόκλησής του, μέσω της διενέργειας των απεικονιστικών εξετάσεων εντοπισμού του πάσχοντος παραθυρεοειδούς αδένα.

Ποια είναι η θεραπεία για το υψηλό ασβέστιο με φυσιολογική παραθορμόνη;

Όπως εύλογα γίνεται αντιληπτό, η θεραπεία για το υψηλό ασβέστιο στο αίμα που συνοδεύεται από φυσιολογική παραθορμόνη, εξαρτάται απόλυτα από το γενεσιουργό αίτιο του φαινομένου.

Για τους ασθενείς, συνεπώς, που πάσχουν από πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, η χειρουργική αφαίρεση του πάσχοντος ή των πασχόντων παραθυρεοειδών αδένων (παραθυρεοειδεκτομή) αποτελεί τη θεραπεία εκλογής, η οποία προσφέρει οριστική ίαση και απαλλαγή από τα συμπτώματα της υπερασβεστιαιμίας.

Σε αντίθεση με τον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, για τους ασθενείς που πάσχουν από οικογενή υπασβεστιουρική υπερασβεστιαιμία, η φαρμακευτική θεραπεία με ασβεστιομιμητικούς παράγοντες αποτελεί την ιδανική θεραπεία, ενώ σε περιπτώσεις πρόκλησης επιπλοκών εξαιτίας της υπερασβεστιαιμίας, η ολική παραθυρεοειδεκτομή μπορεί να προσφέρει οριστική ίαση από την υπερασβεστιαιμία και τις ενδεχόμενες επιπλοκές της.