Υπέρταση και Καρκίνος Επινεφριδίων

Η αρτηριακή υπέρταση, ευρύτερα γνωστή ως υπέρταση, αποτελεί μια χρόνια πάθηση που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αρτηριακή υπέρταση συνιστά έναν εκ των βασικών παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις, εγκεφαλικά επεισόδια καθώς και νεφρική βλάβη.

Η αρτηριακή υπέρταση οφείλεται, συνηθέστερα, σε ιδιοπαθή αίτια (πρωτοπαθής ή ιδιοπαθής υπέρταση). Υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες περιπτώσεις, στις οποίες η υπέρταση δεν οφείλεται μόνο σε ιδιοσυστατικούς παράγοντες, αλλά μπορεί να είναι σύμπτωμα μιας υποκείμενης παθολογικής κατάστασης, όπως ο καρκίνος των επινεφριδίων.

Στο παρόν άρθρο θα αναλύσουμε την υπέρταση, τους τύπους και τις αιτίες εμφάνισής της και θα εξετάσουμε τη συσχέτιση της με τον καρκίνο των επινεφριδίων.

Τι είναι η Υπέρταση;

Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί την παθολογική εκείνη κατάσταση, στην οποία η αρτηριακή πίεση του αίματος υπερβαίνει τις ανώτερες φυσιολογικές τιμές.

Κατά την μέτρηση της αρτηριακής πίεσης μετρούμε και εκτιμούμε δύο τιμές:

• Συστολική πίεση: Η αρτηριακή πίεση κατά την συστολή της καρδιάς.

• Διαστολική πίεση: Η αρτηριακή πίεση μεταξύ των συστολών της καρδιάς.

Οι φυσιολογικές, λοιπόν, τιμές της αρτηριακής πίεσης στους ενήλικες είναι μικρότερες από 140/90 mmHg (για την συστολική και τη διαστολική πίεση, αντίστοιχα).

Συνεπώς, ως αρτηριακή υπέρταση ορίζεται:

• Κάθε τιμή συστολικής αρτηριακής πίεσης > 140 mmHg, ή/και
• Κάθε τιμή διαστολικής αρτηριακής πίεσης > 90 mmHg.

Τύποι Αρτηριακής Υπέρτασης

Ουσιαστικά υπάρχουν δύο τύποι υπέρτασης, η πρωτοπαθής (ιδιοπαθής) και η δευτεροπαθής υπέρταση, με την πρωτοπαθή υπέρταση να αποτελεί σαφέστατα την πλέον κοινή μορφή αρτηριακής υπέρτασης.

Πρωτοπαθής (Ιδιοπαθής) Υπέρταση

• Η πιο κοινή μορφή υπέρτασης.
• Δεν σχετίζεται με κάποια συγκεκριμένη πάθηση, αλλά επηρεάζεται από κληρονομικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.
• Παράγοντες κινδύνου: παχυσαρκία, κάπνισμα, κακή διατροφή, άγχος, καθιστική ζωή.

Δευτεροπαθής Υπέρταση

• Προκαλείται εξαιτίας υποκείμενων ιατρικών καταστάσεων, όπως οι παθήσεις των νεφρών, οι ορμονικές διαταραχές και οι όγκοι στα επινεφρίδια.
• Είναι πιο σπάνια σε σύγκριση με την πρωτοπαθή υπέρταση, αλλά ταυτόχρονα ενδέχεται να είναι πιο σοβαρή και ανθεκτική στη θεραπεία.

Καρκίνος των Επινεφριδίων και Υπέρταση

Ο καρκίνος των επινεφριδίων αποτελεί μια σπάνια αλλά εξαιρετικά σοβαρή νόσο, η οποία μπορεί να προκαλέσει αρτηριακή υπέρταση μέσω της υπερπαραγωγής συγκεκριμένων ορμονών, καθώς τα επινεφρίδια παράγουν σημαντικές ορμόνες που ρυθμίζουν την αρτηριακή πίεση, το μεταβολισμό και την απόκριση του οργανισμού στο στρες.

Τύποι Επινεφριδικών Όγκων που Προκαλούν Υπέρταση

Φαιοχρωμοκύττωμα

• Όγκος που αναπτύσσεται στον μυελό των επινεφριδίων και εκκρίνει υπερβολικές ποσότητες κατεχολαμινών (αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη).
• Προκαλεί αιφνίδιες κρίσεις υπέρτασης, ταχυκαρδία, έντονη εφίδρωση και άγχος.

Φλοιοεπινεφριδικό Καρκίνωμα (Καρκίνος των Επινεφριδίων)

• Κακοήθης όγκος που προέρχεται από το φλοιό των επινεφριδίων και παράγει κορτιζόλη, αλδοστερόνη ή ανδρογόνα.
• Μπορεί να προκαλέσει υπερκορτιζολαιμία (σύνδρομο Cushing) ή υπεραλδοστερονισμό, με τις δύο αυτές καταστάσεις να προκαλούν υπέρταση.

Σύνδρομο Conn (Πρωτοπαθής Υπεραλδοστερονισμός)

• Προκαλείται συνήθως από αμφοτερόπλευρη υπερπλασία των επινεφριδίων ή από κάποιο αδένωμα των επινεφριδίων, με αποτέλεσμα την υπερπαραγωγή αλδοστερόνης.
• Συμπτώματα: υψηλή αρτηριακή πίεση, χαμηλά επίπεδα καλίου, μυϊκή αδυναμία και έντονο αίσθημα δίψας.

Υπέρταση και Καρκίνος των Επινεφριδίων: Πως σχετίζονται;

Αναμφίβολα υφίσταται συσχέτιση ανάμεσα στον καρκίνο των επινεφριδίων και την αρτηριακή υπέρταση, με τους υποκείμενους μηχανισμούς να περιλαμβάνουν:

• Αυξημένη παραγωγή αλδοστερόνης από τον καρκίνο των επινεφριδίων, η οποία προάγει την κατακράτηση νατρίου με αποτέλεσμα την πρόκληση αρτηριακής υπέρτασης.
• Αυξημένη παραγωγή κορτιζόλης από τον καρκίνο των επινεφριδίων, η οποία αποτελεί ορμόνη του stress, ενώ ταυτόχρονα προάγει την κατακράτηση νατρίου και ύδατος, με συνέπεια την πρόκληση υπέρτασης.

Διάγνωση της Δευτεροπαθούς Υπέρτασης λόγω Επινεφριδικών Όγκων

Η εξακρίβωση του ακριβούς μηχανισμού πρόκλησης της αρτηριακής υπέρτασης και συνεπώς η διάγνωση της δευτεροπαθούς υπέρτασης απαιτεί την διενέργεια συγκεκριμένων εργαστηριακών εξετάσεων, με στόχο τον αποκλεισμό άλλων αιτίων πρόκλησης της υπέρτασης.

Οι συνήθεις πραγματοποιούμενες εξετάσεις για τη διάγνωση της δευτεροπαθούς αρτηριακής υπέρτασης περιλαμβάνουν:

• Εξετάσεις αίματος και ούρων 24ωρου

Στις εξετάσεις αίματος και ούρων 24ωρου στοχεύουμε στην εκτίμηση των επιπέδων των ορμονών του stress(κορτιζόλη, αδρεναλίνη, νοραδρεναλίνη), των μεταβολιτών τους, της ρενίνης και της αλδοστερόνης, στην κυκλοφορία του αίματος και στα ούρα 24ωρου.

• Απεικονιστικές εξετάσεις (Αξονική ή μαγνητική τομογραφία επινεφριδίων)

• Δοκιμασίες ορμονικής καταστολής (Για την επιβεβαίωση της υπερπαραγωγής κορτιζόλης ή αλδοστερόνης).

Θεραπεία της Υπέρτασης που Οφείλεται σε Καρκίνο των Επινεφριδίων

Αναμφίβολα, η χειρουργική θεραπεία (αφαίρεση επινεφριδίου) αποτελεί την ιδανική μορφή θεραπείας για τον καρκίνο των επινεφριδίων, η θεραπευτική αντιμετώπιση του οποίου έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη ύφεση της προκαλούμενης αρτηριακής υπέρτασης και της επαναφοράς της αρτηριακής πίεσης σε φυσιολογικά επίπεδα.

Σε περιπτώσεις, ωστόσο, στις οποίες η χειρουργική θεραπεία δεν είναι εφικτή ή θα πρέπει να προηγηθεί κάποιας μορφής συστηματική θεραπεία (χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία), ο ορμονικός αποκλεισμός της κορτιζόλης ή και της αλδοστερόνης προσφέρουν ουσιαστικά στην ελάττωση της αυξημένης αρτηριακής πίεσης.

Υπέρταση και Καρκίνος των Επινεφριδίων – Συμπεράσματα

Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μία συχνή πάθηση που μπορεί να οφείλεται σε πολλαπλά αίτια, συμπεριλαμβανομένων των όγκων των επινεφριδίων. Ο καρκίνος των επινεφριδίων και οι ορμονικά παραγωγικοί όγκοι μπορούν να προκαλέσουν υπέρταση, μέσω της αυξημένης παραγωγής κορτιζόλης, αλδοστερόνης ή κατεχολαμινών.

Η ορθή και έγκαιρη διάγνωση είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή θεραπεία. Σε περιπτώσεις, λοιπόν, στις οποίες η αρτηριακή υπέρταση είναι ανθεκτική στη συνήθη θεραπεία ή συνοδεύεται από συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, υπερβολική εφίδρωση ή ανεξήγητη αύξηση βάρους, η εξακρίβωση του ακριβούς αιτίου και η επιβεβαίωση ή ο αποκλεισμός της δευτεροπαθούς υπέρτασης επινεφριδικής αιτιολογίας αποτελούν πρώτη προτεραιότητα.