Πότε ένα λίπωμα είναι επικίνδυνο;

Η απάντηση στο εξαιρετικά συχνό ερώτημα των ασθενών πότε ένα λίπωμα είναι επικίνδυνο είναι λογικό να εξαρτάται από πολλαπλούς παράγοντες.

Το λίπωμα αποτελεί έναν καλοήθη όγκο του λιπώδους ιστού του ανθρώπινου σώματος, δηλαδή ένα καλόηθες νεόπλασμα του λιπώδους ιστού.

Όπως είναι αναμενόμενο, το λίπωμα μπορεί να εμφανισθεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος στο οποίο υπάρχει λιπώδης ιστός.

Σαφέστατα, η πλειοψηφία των λιπωμάτων αφορά σε απολύτως καλοήθεις όγκους του λιπώδους ιστού. Υφίστανται, ωστόσο, και κάποια λιπώματα που εμφανίζουν ύποπτα χαρακτηριστικά στις απεικονιστικές εξετάσεις.

Ποια είναι, λοιπόν, τα χαρακτηριστικά εκείνα που κατατάσσουν ένα λίπωμα ως επικίνδυνο;

Που οφείλεται το λίπωμα;

Τα περισσότερα λιπώματα είναι σποραδικά, με τους ακριβείς λόγους δημιουργίας τους να παραμένουν εν πολλοίς άγνωστοι. Πιθανολογείται, ωστόσο, πως ο συνεχής ακούσιος τραυματισμός του λιπώδους ιστού από κάποια καθημερινή κίνηση ή δραστηριότητα, αποτελεί έναν εκ των κυρίαρχων προδιαθεσικών παραγόντων δημιουργίας του λιπώματος.

Κάποια λιπώματα, εντούτοις, οφείλονται σε μία γενετική – κληρονομική προδιάθεση, καθώς συναντώνται στα πλαίσια γενετικών συνδρόμων, όπως:

• Το σύνδρομο πολλαπλής ενδοκρινικής νεοπλασίας τύπου 1 (σύνδρομο MEN 1)
• Το σύνδρομο Gardner
• Η κληρονομική πολλαπλή λιπωμάτωση
• Η νόσος του Dercum.

Υπερηχογράφημα από γυναίκα ασθενή μας με επικίνδυνο λίπωμα στον αυχένα διαστάσεων 28.6 x 8.7 χιλιοστά, το οποίο προκαλούσε νευρολογικά συμπτώματα εξαιτίας της πίεσης γειτονικών νεύρων.

Που μπορεί να εμφανισθεί και με ποιο μέγεθος ένα λίπωμα;

Ένα λίπωμα μπορεί πρακτικά να εμφανισθεί στα περισσότερα σημεία του ανθρώπινου σώματος, ακόμη και στα σπλάγχνα, καθώς ο λιπώδης ιστός απαντάται ουσιαστικά σε πολλά σημεία του σώματος.

Οι συνηθέστερες, ωστόσο, εντοπίσεις ενός λιπώματος είναι στον κορμό και στα άκρα.

Το μέγεθος του λιπώματος, επίσης, ποικίλει και μπορεί να κυμαίνεται από μερικά χιλιοστά έως και αρκετά εκατοστά, με τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν το μέγεθος ενός λιπώματος να είναι:

• Το σημείο εντόπισής του
• Η χρονιότητά του.

Πότε ένα λίπωμα είναι επικίνδυνο;

Σε γενικές γραμμές ένα λίπωμα είναι πρακτικά σπάνια επικίνδυνο για τη ζωή των ασθενών, καθώς ο κίνδυνος κακοήθους εξαλλαγής του και μετατροπής του σε λιποσάρκωμα (κακοήθης όγκος του λιπώδους ιστού) είναι εξαιρετικά μικρός.

Το λίπωμα, ωστόσο, είναι επικίνδυνο όταν επηρεάζει γειτνιάζοντα όργανα, αγγεία, νεύρα και ανατομικές δομές, προκαλώντας διάφορα συμπτώματα και σημεία.

Ένα λίπωμα είναι επικίνδυνο όταν συγκεντρώνει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

• Εμφανίζει απότομη αύξηση του μεγέθους του
• Είναι σκληρής σύστασης και δεν μετακινείται εύκολα
• Παρουσιάζει συνεχή αύξηση του μεγέθους του
• Το μέγεθός του ξεπερνά τα 5 εκατοστά
• Προκαλεί πόνο, δυσφορία
• Προκαλεί νευρολογικά συμπτώματα (αιμωδίες, παραισθησία) από την πίεση κάποιου γειτνιάζοντος νεύρου
• Εντοπίζεται πλησίον μεγάλων αγγείων, στα οποία ασκεί πίεση εκ των έξω
• Παρουσιάζεται αιφνίδια δίχως κάποιον προφανή λόγο
• Αναπτύσσεται μέσα σε κάποιον μυ (ενδομυϊκό λίπωμα)
• Εμφανίζει ύποπτα χαρακτηριστικά στις απεικονιστικές εξετάσεις (υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία).

Υπερηχογράφημα από άνδρα ασθενή μας με ευμέγεθες επικίνδυνο λίπωμα στον τράχηλο, το οποίο εντοπιζόταν πλησίον της αριστερής έσω σφαγίτιδας φλέβας, προκαλώντας πιεστικά φαινόμενα στην φλέβα.

Επικίνδυνο λίπωμα: Πως πραγματοποιείται η διάγνωση;

Η διάγνωση για το λίπωμα είναι κατά κύριο λόγο κλινική και βασίζεται στην λήψη ενός λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού και την κλινική εξέταση του ασθενούς.

Η ψηλάφηση του λιπώματος θα αποδείξει πως πρόκειται για ένα μόρφωμα που εντοπίζεται κάτω από την επιφάνεια του δέρματος, ενώ είναι ευκίνητο και σχετικά μαλακής σύστασης, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων.

Επί διαγνωστικής, ωστόσο, αμφιβολίας ή παρουσίας ενός ή περισσότερων ύποπτων σημείων, ο ιατρός μπορεί να ζητήσει τη διενέργεια απεικονιστικών εξετάσεων για την ακριβή διάγνωση της φύσης του μορφώματος, στις οποίες συγκαταλέγονται το υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία.

Στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες το λίπωμα παρουσιάζεται επικίνδυνο στις απεικονιστικές εξετάσεις, η βιοψία του μορφώματος αποτελεί τη μοναδική και πλήρως αξιόπιστη μέθοδο αποσαφήνισης της πραγματικής φύσεως του.

Ποια είναι η θεραπεία για το επικίνδυνο λίπωμα;

Το λίπωμα αποτελεί, όπως προαναφέρθηκε, έναν καλοήθη όγκο του λιπώδους ιστού, ο οποίος δεν υποχωρεί μόνος του.

Ως εκ τούτου, η μοναδική θεραπεία για κάθε επικίνδυνο λίπωμα είναι η χειρουργική αφαίρεσή του και η επακόλουθη ιστολογική εξέτασή του, η οποία θα αποκαλύψει επακριβώς την ακριβή φύση του και τον ιστολογικό του τύπο.

Στη σύγχρονη εποχή, η αφαίρεση για κάθε λίπωμα μπορεί να πραγματοποιηθεί με λέιζερ, με χρήση ψαλιδιού υπερήχων ή άλλων πηγών ενέργειας και αιμόστασης, η εφαρμογή των οποίων συνεπάγεται την ολοκληρωτική εξαίρεση του λιπώματος επί υγιών ορίων εκτομής καθώς και ένα άριστο αισθητικό αποτέλεσμα.

Εικόνα από γυναίκα ασθενή μας με επικίνδυνο ενδομυϊκό λίπωμα ράχης, το οποίο αφαιρέθηκε με τη χρήση λέιζερ και ψαλιδιού υπερήχων, με άριστο αισθητικό μετεγχειρητικό αποτέλεσμα.

Ανεξαρτήτως της χειρουργικής μεθόδου, η αφαίρεση του λιπώματος πραγματοποιείται στην πλειοψηφία των περιπτώσεων υπό τοπική αναισθησία, με τους ασθενείς να είναι πλήρως λειτουργικοί άμεσα μετά την αφαίρεσή του. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εντούτοις, για κάποιο ευμέγεθες λίπωμα ή για ένα λίπωμα που εντοπίζεται βαθιά εντός κάποιου μυός (ενδομυϊκό λίπωμα) ενδέχεται να χρειασθεί η νευροληπτική αναισθησία (μέθη) ή ακόμη και η γενική αναισθησία, με στόχο την πλήρη εξαίρεση του λιπώματος.  

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε πως η επίτευξη υγιών μικροσκοπικών ορίων εκτομής αποτελεί τον ύψιστο στόχο για κάθε επικίνδυνο λίπωμα, καθώς τα μικροσκοπικά υγιή εγχειρητικά όρια είναι εκείνα τα οποία διασφαλίζουν την αποφυγή ενδεχόμενης υποτροπής (επανεμφάνισης) του λιπώματος στο μέλλον, ειδικά σε περιπτώσεις στις οποίες το λίπωμα παρουσιάζει ύποπτα χαρακτηριστικά στην βιοψία.