Ποια συμπτώματα προκαλεί η αυξημένη παραθορμόνη;

Τα συμπτώματα που ενδέχεται να προκαλέσει η αυξημένη παραθορμόνη αποτελούν μία συνήθη ανησυχία των ασθενών μας.

Τι είναι η παραθορμόνη;

Η παραθορμόνη είναι μία ορμόνη, η οποία παράγεται και ακολούθως εκκρίνεται στο αίμα, από τους παραθυρεοειδείς αδένες.

Ο ρόλος της παραθορμόνης έγκειται στην ρύθμιση, από κοινού με τη βιταμίνη D και την καλσιτονίνη, των επιπέδων του ασβεστίου και του φωσφόρου στο αίμα.

Πιο συγκεκριμένα, η έκκριση της παραθορμόνης πραγματοποιείται ως απάντηση στα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου αίματος, με τη δράση της εν συνεχεία να προκαλεί την αύξηση των επιπέδων αυτών και την επαναφορά τους εντός του φυσιολογικού εύρους. Κατά ανάλογο τρόπο, τα αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα προκαλούν την αναστολή της έκκρισης της παραθορμόνης από τους παραθυρεοειδείς αδένες, με στόχο την αποφυγή περαιτέρω αύξησης του ασβεστίου στο αίμα.

Η δράση της παραθορμόνης ασκείται, ταυτόχρονα, σε 3 όργανα – στόχους, κοινός παρονομαστής της οποίας είναι η αύξηση του ασβεστίου στο αίμα. Η παραθορμόνη ασκεί, συνεπώς, τη δράση της:

• Στα οστά, στα οποία ελαττώνει την εναπόθεση ασβεστίου, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την απορρόφηση του ασβεστίου από τα οστά
• Στους νεφρούς, όπου η παραθορμόνη αυξάνει το ποσοστό επαναρρόφησης και συνεπώς επιστροφής του ασβεστίου των ούρων στο αίμα, όπως επίσης ενισχύει και την περαιτέρω έκκριση της βιταμίνης D στο αίμα
• Στο λεπτό έντερο, στο οποίο η παραθορμόνη αυξάνει την απορρόφηση του ασβεστίου της διατροφής.

Τι σημαίνει η αυξημένη παραθορμόνη;

Η αυξημένη παραθορμόνη στο αίμα σημαίνει την υπερλειτουργία των παραθυρεοειδών αδένων, κατάσταση που ονομάζεται υπερπαραθυρεοειδισμός και η οποία έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη παραγωγή και έκκριση στο αίμα της παραθορμόνης.

Η αυξημένη παραθορμόνη είναι αποτέλεσμα ενός εκ των δύο ακόλουθων μηχανισμών – καταστάσεων:

• Υπέρμετρης έκκρισης της παραθορμόνης από τους παραθυρεοειδείς αδένες, εξαιτίας κάποιας πάθησης που αφορά αποκλειστικά στους παραθυρεοειδείς αδένες, ή
• Αυξημένης ανταπόκρισης των παραθυρεοειδών αδένων στα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου αίματος, τα οποία προκαλούνται από κάποια άλλη πάθηση του σώματος.

Στην πρώτη περίπτωση, στην οποία το γενεσιουργό αίτιο αφορά αποκλειστικά και μόνο στους παραθυρεοειδείς αδένες, η παραθορμόνη εκκρίνεται σε μεγάλες ποσότητες ανεξάρτητα από τα επίπεδα ασβεστίου αίματος, ακόμη και όταν το ασβέστιο αίματος βρίσκεται στα ανώτερα φυσιολογικά επίπεδα ή και υψηλότερο από αυτά. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός, με το συχνότερο αίτιο που τον προκαλεί να είναι το αδένωμα παραθυρεοειδούς.

Στην δεύτερη περίπτωση, στην οποία το γενεσιουργό αίτιο εντοπίζεται εκτός των παραθυρεοειδών αδένων, η παραθορμόνη αυξάνεται αντιδραστικά, στην προσπάθεια του οργανισμού να διατηρήσει τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίμα εντός των φυσιολογικών ορίων, τα οποία οι άλλες παθήσεις τείνουν να ελαττώσουν. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός, με τις δυο συχνότερες αιτίες του να είναι η χρόνια νεφρική νόσος και η ανεπάρκεια βιταμίνης D.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειώσουμε πως ανεξαρτήτως της αιτίας πρόκλησης, τα συμπτώματα που θα προκαλέσει η αυξημένη παραθορμόνη στο αίμα είναι ταυτόσημα, με μοναδική εξαίρεση την δεύτερη περίπτωση, στην οποία προστίθενται και τα συμπτώματα της πάθησης που προκάλεσε τον δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η αυξημένη παραθορμόνη;

Η αυξημένη παραθορμόνη θα προκαλέσει, ανεξάρτητα του αιτίου αύξησής της, ένα ή και περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα στους ασθενείς:

• Πέτρες στα νεφρά (νεφρολιθίαση),
• Εναπόθεση ασβεστίου στους νεφρούς (νεφρασβέστωση),
• Αυξημένη ποσότητα ούρων (πολυουρία),
• Οστεοπενία,
• Οστεοπόρωση,
• Δυσκοιλιότητα,
• Αρθρίτιδα,
• Έλκος στομάχου,
• Έλκος δωδεκαδακτύλου,
• Ναυτία,
• Έμετοι,
• Οξεία παγκρεατίτιδα,
• Αρτηριακή υπέρταση,
• Καρδιακές αρρυθμίες,
• Υπερτροφία μυοκαρδίου,
• Σύγχυση,
• Άγχος,
• Κατάθλιψη,
• Διαταραχές στη διάθεση,
• Ψύχωση,
• Σωματική κόπωση,
• Μυϊκή αδυναμία,
• Αναιμία,
• Λήθαργος,
• Διαταραχές της μνήμης.

Τα συμπτώματα που προκαλεί η αυξημένη παραθορμόνη από τη δράση της στα όργανα – στόχους

Αυξημένη Παραθορμόνη, Συμπτώματα και Διάγνωση της Αιτίας

Ανεξαρτήτως της αιτίας που προκαλεί την αυξημένη παραθορμόνη στο αίμα, τα συμπτώματα που προκαλούνται ενδέχεται σε κάποιους ασθενείς να μην γίνουν εύκολα αντιληπτά. Αυτό οφείλεται στο γεγονός πως τα συμπτώματα που επάγει η αυξημένη παραθορμόνη αναπτύσσονται και εμφανίζονται σταδιακά, με αποτέλεσμα να μην καθίστανται εύκολα αντιληπτά από τους ίδιους τους ασθενείς.

Εξαιτίας του γεγονότος αυτού, η αυξημένη παραθορμόνη στο αίμα ανευρίσκεται συνήθως τυχαία, κατά την πραγματοποίηση αιματολογικών εξετάσεων ρουτίνας (check – up), ενώ σπανιότερα τα ίδια τα συμπτώματα που προκαλεί η αυξημένη παραθορμόνη οδηγούν τους ασθενείς στον ιατρό.

Για τους λόγους αυτούς, η ανακάλυψη των αυξημένων επιπέδων παραθορμόνης στο αίμα οφείλει να συνοδεύεται από την εξακρίβωση του αιτίου που τα προκαλεί, με καίριο σημείο τον διαχωρισμό του πρωτοπαθούς από τον δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, το οποίο θα καθορίσει και την περαιτέρω θεραπεία των ασθενών.

Για την εξακρίβωση του ακριβούς αιτίου και ως εκ τούτου και του μηχανισμού που προκαλεί την αυξημένη παραθορμόνη στο αίμα, είναι απαραίτητο να εκτιμηθούν και άλλες παράμετροι, οι οποίες συνδέονται με τη δράση και την έκκριση της παραθορμόνης, όπως:

• Το ασβέστιο αίματος
• Ο φώσφορος αίματος
• Η ολική βιταμίνη D στο αίμα
• Τα επίπεδα του ασβεστίου στα ούρα 24ωρου
• Η νεφρική λειτουργία.

Συναξιολογώντας, συνεπώς, όλες τις προαναφερθείσες παραμέτρους, μπορούμε με απόλυτη ασφάλεια να αποφανθούμε για τον ακριβή μηχανισμό πρόκλησης των αυξημένων επιπέδων παραθορμόνης στο αίμα (πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός), γεγονός που επιτρέπει, με τη σειρά του, τον ακριβή καθορισμό της ιδανικής θεραπείας κάθε ασθενούς.