Εκκολπωματική Νόσος – Εκκολπωματίτιδα

Ο όρος εκκολπωματική νόσος αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα παθήσεων με διαφορετικές κλινικές εκδηλώσεις, κοινό παρονομαστή των οποίων αποτελεί η ύπαρξη εκκολπωμάτων στο τοίχωμα του παχέος εντέρου. Η συχνότητα της νόσου εμφανίζει σταδιακή αύξηση προϊούσης της ηλικίας και διαμορφώνεται στο 60% έως 80% των ανθρώπων ηλικίας 80 ετών ή μεγαλύτερη. Θα πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί πως μόνο το 10% έως 20% των ασθενών θα εμφανίσει κλινικές εκδηλώσεις της νόσου, με τους υπόλοιπους ασθενείς να παρουσιάζουν μια σιωπηλή μορφή αυτής.

 

Τα εκκολπώματα αποτελούν προσεκβολές μέρους του τοιχώματος του παχέος εντέρου (βλεννογόνου και υποβλεννογόνιου χιτώνα) και ως εκ τούτου αποτελούν ψευδή εκκολπώματα, σε αντίθεση με τα αληθή εκκολπώματα στα οποία προβάλλει το σύνολο του τοιχώματος. Τα εκκολπώματα του παχέος εντέρου εμφανίζονται συνηθέστερα στο κατιόν κόλον και το σιγμοειδές κόλον.

 

Η αυξημένη ενδοαυλική πίεση αποτελεί τον κυρίαρχο προδιαθεσικό παράγοντα σχηματισμού των εκκολπωμάτων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ωστόσο, άλλοι παράγοντες, όπως η επηρεασμένη κινητικότητα του παχέος εντέρου, η διαταραχή της φυσιολογικής δομής του παχέος εντέρου αλλά και η κατανάλωση τροφών πτωχών σε φυτικές ίνες, συμβάλλουν σε συνδυασμό με την αυξημένη ενδοαυλική πίεση στη δημιουργία των εκκολπωμάτων.

 

Η φυσική πορεία της νόσου κυμαίνεται από τη σιωπηλή ύπαρξη των εκκολπωμάτων έως την ανάπτυξη εκκολπωματίτιδας, η οποία μπορεί να συνοδεύεται ή μη από τις επιπλοκές της.

 

Εκκολπωματίτιδα

 

Η εκκολπωματίτιδα αναφέρεται στην ανάπτυξη οξείας φλεγμονής εντός και πέριξ ενός ή περισσοτέρων εκκολπωμάτων του παχέος εντέρου και είναι το αποτέλεσμα μιας μικρού μεγέθους διάτρησης του τοιχώματος του εκκολπώματος.

 

Η νόσος αναπτύσσεται συνηθέστερα στο σιγμοειδές κόλον, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να παρουσιάζουν ένα οξύ κοιλιακό άλγος εντοπιζόμενο στον αριστερό λαγόνιο βόθρο, το οποίο αρκετά συχνά συνοδεύεται από πυρετό. Η κλινική εξέταση του ασθενούς αποκαλύπτει την παρουσία αραιών ή ακόμη και απόντων εντερικών ήχων, μετά συνοδού μετεωρισμού της κοιλίας (κοιλιακή διάταση) και εντοπισμένης περιτοναϊκής ευαισθησίας στο πάσχον σημείο (εντοπισμένη περιτονίτιδα). Σπανιότερα, η νόσος δύναται να εκδηλωθεί με διάχυτη περιτοναϊκή αναπηδώσα ευαισθησία (rebound), σημείο που υποδηλώνει την ανάπτυξη γενικευμένης περιτονίτιδας και επιβάλλει την άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.

 

 

Διαγνωστική προσέγγιση

 

Η διαγνωστική προσέγγιση του ασθενούς με υποψία οξείας εκκολπωματίτιδας ξεκινά με τη λήψη λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού και ενδελεχούς κλινικής εξέτασης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, από το ατομικό αναμνηστικό του ασθενούς προκύπτει η ύπαρξη εκκολπωμάτων του παχέος εντέρου, τα οποία παρέμεναν σιωπηλά επί σειρά ετών.

 

Η αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας παραμένει η πιο ευαίσθητη και ειδική μέθοδος για τη διάγνωση αλλά και τη σταδιοποίηση της βαρύτητας του επεισοδίου της οξείας εκκολπωματίτιδας.

 

Τα ευρήματα της αξονικής τομογραφίας όσον αφορά στη βαρύτητα του επεισοδίου ταξινομούνται ως ακολούθως:

 

    1. Ανεπίπλεκτη εκκολπωματίτιδα (παρουσία εκκολπωμάτων μετά συνοδού φλεγμονής πέριξ αυτών)

 

    2. Επιπλεγμένη εκκολπωματίτιδα (σχηματισμός αποστήματος, συριγγίου ή αιμορραγίας εκ των εκκολπωμάτων)

 

Η βαρύτητα του επεισοδίου καθώς και η ενδεδειγμένη θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών που εμφανίζουν την επιπλεγμένη μορφή της νόσου με ανάπτυξη αποστήματος, κατηγοριοποιείται ανάλογα με τα ευρήματα της αξονικής τομογραφίας ως ακολούθως (ταξινόμηση κατά Hinchey):

 

 

Θεραπευτική προσέγγιση

 

Η θεραπευτική προσέγγιση των ασθενών που εμφανίζουν ανεπίπλεκτη εκκολπωματίτιδα συνίσταται σε χορήγηση αντιβιοτικής αγωγής από του στόματος και κατάλληλη τροποποίηση της διατροφής για ένα μικρό χρονικό διάστημα, τα οποία επί ελλείψεως έντονου κοιλιακού άλγους και πυρετού δύνανται να πραγματοποιηθούν χωρίς νοσηλεία του ασθενούς στο νοσοκομείο. Σε βαρύτερες, ωστόσο, περιπτώσεις που εμφανίζουν πυρετό ή εντοπισμένο περιτοναϊκό ερεθισμό ή ανεπαρκή ανταπόκριση στην από του στόματος αντιβιοτική αγωγή, η νοσηλεία του ασθενούς κρίνεται απαραίτητη, με στόχο την ενδοφλέβια χορήγηση υγρών και αντιβιοτικών και την παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία.

 

Η θεραπεία των ασθενών που εμφανίζουν επιπλεγμένη εκκολπωματίτιδα με σχηματισμό αποστήματος περιγράφεται στον ανωτέρω πίνακα. Θα πρέπει, βέβαια, να τονισθεί πως οι ισχύουσες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν την πραγματοποίηση εκλεκτικής χειρουργικής εκτομής του πάσχοντος τμήματος του παχέος εντέρου και αναστόμωση στον ίδιο χρόνο σε ασθενείς που έχουν εμφανίσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο επιπλεγμένης εκκολπωματίτιδας, μετά την πάροδο της οξείας φλεγμονώδους διεργασίας, καθώς η προσέγγιση αυτή έχει αποδειχθεί πως ελαττώνει τον κίνδυνο νοσηρότητας και θνητότητας από μελλοντικά επεισόδια της νόσου.

 

Η θεραπεία των ασθενών που εμφανίζουν συριγγώδη πόρο μεταξύ του φλεγμαίνοντος τμήματος του παχέος εντέρου και κάποιου γειτονικού ενδοκοιλιακού οργάνου συνίσταται αρχικά σε χορήγηση αντιβιοτικής αγωγής. Κατόπιν υποχώρησης της οξείας φλεγμονώδους διεργασίας, η θεραπεία του ασθενούς ολοκληρώνεται με τη χειρουργική εκτομή του πάσχοντος τμήματος του παχέος εντέρου καθώς και του συριγγώδους πόρου και την αναστόμωσή τους στον ίδιο χρόνο.

 

Οι ασθενείς που εμφανίζουν αιμορραγία εκ των εκκολπωμάτων αντιμετωπίζονται αρχικώς συντηρητικά με ενδοφλέβια αναπλήρωση υγρών, αίματος και παραγώγων αυτού, με στόχο την ανάσχεση της αιμορραγίας. Σε βαρύτερες, ωστόσο, περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αντιμετώπιση, η χειρουργική εκτομή του πάσχοντος τμήματος του παχέος εντέρου συνιστά την οριστική λύση.

 

Θα πρέπει να σημειωθεί πως ανεξαρτήτως της εμφάνισης ή μη επιπλοκών της νόσου, όλοι οι ασθενείς που εμφάνισαν ένα τουλάχιστον επεισόδιο οξείας εκκολπωματίτιδας θα πρέπει να υποβάλλονται σε ενδοσκόπηση του συνόλου του παχέος εντέρου (κολονοσκόπηση) τέσσερις έως έξι εβδομάδες μετά την πλήρη υποχώρηση των συμπτωμάτων, με στόχο τον αποκλεισμό πιθανής κακοήθους εξεργασίας του παχέος εντέρου που ενδεχομένως προκάλεσε την εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων.

 

Dr Konstantinos Apostolou

Ο Dr. Κωνσταντίνος Αποστόλου είναι Ειδικευμένος Χειρουργός με Εξειδίκευση τόσο στο πεδίο της Χειρουργικής των Ενδοκρινών Αδένων όσο και της Χειρουργικής Ογκολογίας. Κατέχει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στην «Ελάχιστα Επεμβατική Χειρουργική, Ρομποτική Χειρουργική και Τηλεχειρουργική» από την Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επιπλέον, έχει λάβει επίσημη πιστοποίηση στη Χειρουργική των Ενδοκρινών Αδένων από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Η γνώση, η εμπειρία και η εξειδίκευση του ιατρού εγγυώνται την προσφορά ιατρικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας καθώς και σύγχρονων, προηγμένων θεραπειών σε κάθε ασθενή.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να κλείσετε το ραντεβού σας

Μοιραστείτε το περιεχόμενο: