Διαφραγματοκήλη

Η φυσιολογική ανατομική θέση του κατώτερου τμήματος του οισοφάγου είναι εντός της περιτοναϊκής κοιλότητας (ενδοκοιλιακό τμήμα του οισοφάγου), το οποίο συνενώνεται με το στόμαχο στην οισοφαγογαστρική συμβολή.

 

Η μετατόπιση του ανώτερου τμήματος του στομάχου, σε συνδυασμό ή μη με το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου εντός του θώρακα (μεσοθωράκιο) συνιστά τη διαφραγματοκήλη, η οποία αποτελεί μία παθολογική κατάσταση.

 

 

Τύποι Διαφραγματοκήλης

 

Αναλόγως του μετατοπισθέντος τμήματος του στομάχου σε συνδυασμό ή μη με το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου εντός του θώρακα διακρίνουμε τους ακόλουθους τύπους διαφραγματοκήλης:

 

 

  • Τύπου Ι (Ολισθαίνουσα) διαφραγματοκήλη (90% των περιπτώσεων)

Μετατόπιση της οισοφαγογαστρικής συμβολής εντός του μεσοθωρακίου

  • Τύπου ΙΙ (Παραοισοφαγική) διαφραγματοκήλη (5% των περιπτώσεων)

Μετατόπιση του θόλου του στομάχου εντός του μεσοθωρακίου, με την οισοφαγογαστρική συμβολή σε φυσιολογική ανατομική θέση

  • Τύπου ΙΙΙ (Μικτή) διαφραγματοκήλη (5% των περιπτώσεων)

Μετατόπιση της οισοφαγογαστρικής συμβολής και του θόλου του στομάχου εντός του μεσοθωρακίου

  • Τύπου IV διαφραγματοκήλη (<0.1% των περιπτώσεων)

Μετατόπιση οποιουδήποτε άλλου ενδοκοιλιακού οργάνου εντός του μεσοθωρακίου

 

 

Η μετατόπιση του ανώτερου τμήματος του στομάχου, σε συνδυασμό ή μη με το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου εντός του θώρακα (μεσοθωράκιο) έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση του φαινομένου της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, το οποίο οφείλεται στην ανεπάρκεια του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα καθώς και στη διαφορά των πιέσεων μεταξύ της θωρακικής και της περιτοναϊκής κοιλότητας.

 

Κλινική εικόνα & Επιπλοκές

 

Οι ασθενείς με διαφραγματοκήλη τύπου Ι ή τύπου ΙΙΙ εμφανίζουν τα κλασικά συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, όπως το οπισθοστερνικό άλγος και το αίσθημα καύσου, τα οποία αποτελούν τα συχνότερα συμπτώματα και συχνά μιμούνται το άλγος καρδιακής αιτιολογίας. Στα συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνονται επίσης οι αναγωγές γαστρικού περιεχομένου, ο βήχας και το βράγχος της φωνής. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός πως τα συμπτώματα αυτά επιδεινώνονται μετά τη λήψη ενός πλούσιου και λιπαρού γεύματος.

 

Στις περιπτώσεις διαφραγματοκήλης τύπου ΙΙ, οι ασθενείς συνηθέστερα εμφανίζουν συμπτώματα ενδεικτικά μίας παροδικής απόφραξης του ανώτερου πεπτικού συστήματος, όπως η δυσφαγία, το αίσθημα πρόωρου κορεσμού μετά τη λήψη τροφής όπως επίσης και το άλγος στην περιοχή του επιγαστρίου. Θα πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί πως σε κάποιες περιπτώσεις, η νόσος εκδηλώνεται μόνο με τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, η εμφάνιση των οποίων δεν μπορεί με ασφάλεια να αποκλείσει την ύπαρξη μίας διαφραγματοκήλης τύπου ΙΙ.

 

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως η μακρόχρονη πορεία της νόσου συνεπάγεται την συνεχή έκθεση του βλεννογόνου του οισοφάγου στο όξινο γαστρικό περιεχόμενο, το οποίο ενδέχεται να οδηγήσει στην εμφάνιση εντερικής μεταπλασίας του οισοφάγου ή οισοφάγου Barrett, πάθηση που δύναται να εξελιχθεί σε καρκίνο του οισοφάγου.

 

Διαγνωστική προσέγγιση

 

Η διαγνωστική προσέγγιση της νόσου ξεκινά με τη λήψη λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού και ενδελεχούς κλινικής εξέτασης, τα οποία συχνά υποδεικνύουν την ύπαρξη της νόσου.

Ωστόσο, η επιβεβαίωση της διάγνωσης τίθεται με τη πραγματοποίηση διαφόρων εξετάσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται:

 

  • Ενδοσκόπηση οισοφάγου και στομάχου (οισοφαγογαστροσκόπηση), η οποία αποκαλύπτει την ακριβή ανατομική θέση του κατώτερου τμήματος του οισοφάγου και του ανώτερου τμήματος του στομάχου, καθώς και την ενδεχόμενη ύπαρξη οισοφαγίτιδας ή οισοφάγου Barrett.
  • Απεικόνιση του οισοφάγου και του στομάχου μετά την κατάποση σκιαγραφικής ουσίας (διάβαση του ανώτερου πεπτικού) υπό ακτινοσκόπηση ή υπό αξονική τομογραφία, η οποία αποκαλύπτει κρίσιμες ανατομικές πληροφορίες για τον τύπο και τη βαρύτητα της νόσου.
  • Μέτρηση του pH του κατώτερου οισοφάγου (24ωρη pH-μετρία του οισοφάγου), η οποία αξιολογεί το pH του κατώτερου οισοφάγου επί 24 ώρες. 
  • Μανομετρία του οισοφάγου (μέτρηση των ενδοαυλικών πιέσεων), η οποία αξιολογεί τις ενδοαυλικές πιέσεις του κατώτερου οισοφάγου και του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, αποκαλύπτοντας ενδεχόμενη λανθάνουσα διαταραχή της κινητικότητας του οισοφάγου.

 

Θεραπευτική προσέγγιση

 

Η θεραπεία της νόσου θα πρέπει να εξατομικεύεται σε κάθε ασθενή, λαμβάνοντας υπόψιν:

 

  • Τον τύπο της διαφραγματοκήλης
  • Το χρόνο έναρξης και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων
  • Την ύπαρξη επιπλοκών της νόσου

 

Σε ασθενείς με διαφραγματοκήλη τύπου Ι ή τύπου ΙΙΙ, η θεραπευτική αντιμετώπιση εξατομικεύεται με βάση την ύπαρξη συμπτωμάτων ή/και επιπλοκών της νόσου. Έτσι, λοιπόν, σε ασθενείς που παρουσιάζουν έντονα συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης ή επιπλοκές αυτής, όπως οισοφαγίτιδα ή οισοφάγο Barrett, η χειρουργική θεραπεία αποτελεί τη θεραπεία εκλογής και στοχεύει στην αποκατάσταση της φυσιολογικής ανατομίας και συνεπώς, στην αναστολή της παλινδρόμησης του γαστρικού περιεχομένου στον οισοφάγο. Η σύγχρονη λαπαροσκοπική αποκατάσταση της διαφραγματοκήλης σε συνδυασμό με την πραγματοποίηση μίας αντιπαλινδρομικής χειρουργικής επέμβασης έχει επικρατήσει ως η αποτελεσματικότερη θεραπευτική προσέγγιση, συνιστώντας τη χειρουργική επέμβαση εκλογής στους ασθενείς αυτούς, προσφέροντας οριστική απαλλαγή του ασθενούς από όλα τα συμπτώματα και τις ενδεχόμενες επιπλοκές της νόσου.

 

Σε αντίθεση, οι ασθενείς με διαφραγματοκήλη τύπου Ι ή ΙΙΙ που δεν εμφανίζουν κάποιο σύμπτωμα ή επιπλοκή της νόσου, δύνανται να αντιμετωπισθούν με τη χορήγηση φαρμακευτικής θεραπείας (αναστολείς της αντλίας πρωτονίων – PPIs), η οποία ελαττώνει την οξύτητα του γαστρικού υγρού και κατά συνέπεια επάγει την ύφεση των συμπτωμάτων της νόσου.

 

Η χειρουργική θεραπεία αποτελεί, επίσης, τη θεραπεία εκλογής σε όλους τους ασθενείς με διαφραγματοκήλη τύπου ΙΙ, εξαιτίας της αδυναμίας ελέγχου των συμπτωμάτων της νόσου μέσω φαρμακευτικής αγωγής και συνίσταται στη σύγχρονη λαπαροσκοπική αποκατάσταση της διαφραγματοκήλης σε συνδυασμό με την πραγματοποίηση μίας αντιπαλινδρομικής χειρουργικής επέμβασης.

 

Dr Konstantinos Apostolou

Ο Dr. Κωνσταντίνος Αποστόλου είναι Ειδικευμένος Χειρουργός με Εξειδίκευση τόσο στο πεδίο της Χειρουργικής των Ενδοκρινών Αδένων όσο και της Χειρουργικής Ογκολογίας. Κατέχει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στην «Ελάχιστα Επεμβατική Χειρουργική, Ρομποτική Χειρουργική και Τηλεχειρουργική» από την Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επιπλέον, έχει λάβει επίσημη πιστοποίηση στη Χειρουργική των Ενδοκρινών Αδένων από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Η γνώση, η εμπειρία και η εξειδίκευση του ιατρού εγγυώνται την προσφορά ιατρικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας καθώς και σύγχρονων, προηγμένων θεραπειών σε κάθε ασθενή.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να κλείσετε το ραντεβού σας

Μοιραστείτε το περιεχόμενο: